Secondary Intelligibles, Time and Space from the Perspectives of Kant and Mullā Ṣadrā: A Comparative Study
Subject Areas : مطالعات تطبیقی تاریخ فلسفه
Hossein Aliramezani
1
*
,
Mahdi Monfared
2
1 - PhD Candidate of Islamic Philosophy and Kalam, University of Qom, Qom, Iran
2 - Associate Professor, Islamic Philosophy and Kalam Department, University of Qom, Qom, Iran
Keywords: Secondary Intelligible, Time, Space, Mulla Sadra, Kant,
Abstract :
The present study aims to compare the views of Mullā Ṣadrā and Kant on time and space to identify the potential intellectual affinities between these two thinkers in understanding these two concepts. The comparison is made when the analytical foundations of the two philosophers differ considerably, while their goals and sometimes their methods are the same. Mullā Ṣadrā and Kant fundamentally differ in their epistemological analysis of time and space and, for this reason, their methods do not align with each other, making a comparison between their views difficult. However, instances of proximity between the two philosophers can be found within their discourse; both have considered knowledge itself to be needless of proof, and “essential priority” (in the terminology of Islamic philosophy) in knowledge is close to Kant's concepts of “a priori” and “transcendental,” which can be inferred from the tenor of his explanation of transcendence. It seems that Mullā Ṣadrā’s concept of secondary intelligibles can be aligned with Kant's prior (and not necessarily transcendental) knowledge, and observe that both their interpretations return to a similar point. What Kant considers to be the function of pure reason (in the Sadrian language, abstracted from sense) can be considered the same as the “perception of non-sensory meaning” in Mullā Ṣadrā’s philosophy, and beyond the thoughts of both philosophers, the two viewpoints are found to be closely similar. “The distance of knowledge from the first sensory perception in terms of time and space” is seen in the words of both Kant and Mullā Ṣadrā.
ارسطو (۲۰۰۷م) الطبیعة، قاهره: المرکز القومی للترجمة.
ایزوتسو، توشیهیکو (۱۳۷۹) صوفیسم و تائوئیسم، ترجمة محمدجواد گوهری، تهران: روزنه.
خامنهای، سیدمحمد (۱۳۷۹) ملاصدرا: زندگی، شخصیت و مکتب صدرالمتألهین، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
داوری اردکانی، رضا (۱۳۸۳) فلسفه تطبیقی، تهران: ساقی.
دلوز، ژیل (۱۳۹۶) انسان و زمان آگاهی مدرن (درسگفتارهای ژیل دلوز دربارة کانت)، ترجمة علیاصغر واعظی، تهران: هرمس.
دورانت، ویلیام جیمز (۱۳۳۵) تاریخ فلسفه، ترجمة عباس زریاب خویی، تهران: تابان.
راوچ، لیو؛ اسمیت، دانیل وارن (۱۳۸۶) فلسفه کانت، ترجمة عبدالعلی دستغیب، آبادان: پرسش.
کاپلستون، فردریک چارلز (1380) تاریخ فلسفه، ج1، ترجمة سیدجلال¬الدین مجتبوی، تهران: سروش.
کانت، ایمانوئل (۱۳۶۷) تمهیدات؛ مقدمهای برای هر مابعدالطبیعهی آینده که به عنوان یک علم عرضه شود، ترجمة غلامعلی حداد عادل، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
کانت، ایمانوئل (۱۳۸۹) نقد عقل محض، ترجمة بهروز نظری، کرمانشاه: باغ نی.
کرم، یوسف (۱۳۷۵) فلسفه کانت، ترجمۀ محمد محمدرضایی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
مطهری، مرتضی (۱۴۱۸ق) مجموعه آثار، تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۴۴۴ق) شرح مبسوط منظومه، تهران: صدرا.
ملاصدرا (۱۳۷۸) رسالة فى الحدوث، تصحیح و تحقیق سیدحسین موسویان، تهران: بنياد حكمت اسلامى صدرا.
ملاصدرا (۱۳۸۲) الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، تصحیح و تحقیق سیدمصطفی محقق داماد تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
ملاصدرا (۱۳۸۳) الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة، ج1، 3 ، 4 و 8، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
ملاصدرا (۱۳۸۶) مفاتیح الغیب، تصحیح و تحقیق نجفعلی حبیبی، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
ملاصدرا (۱۳۸۹الف) اسرار الآیات و أنوار البینات، تصحیح محمدعلی جاودان، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
ملاصدرا (۱۳۸۹ب) مجموعه رسائل فلسفی، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
ملاصدرا (۱۳۹۳) شرح الهدایة الأثیریة، تصحیح و تحقیق مقصود محمدی، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
نقیبزاده، عبدالحسین (۱۳۷۴) فلسفه کانت، تهران: آگاه.
Janiak, Andrew (2009) Kant’s Views on Space and Time, Available at: https://plato.stanford.edu/entries/kant-spacetime (Accessed on 14 Sep 2009).
Kant, Immanuel (1894) Kant's Inaugural Dissertation of 1770, translated by William J. Eckoff, New York: Columbia College.
Kant, Immanuel (1998) Critique of Pure Reason, Cambridge: Cambridge University Press.
Kant, Immanuel (2004a) Prolengomena to Any Future Metaphysics, New York: Cambride University Press.
Kant, Immanuel (2004b) Metaphysical Foundations of Natural Science, New York: Cambridge University Press.