مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121A Comparative Analysis of Heraclitus’ Flux, Parmenides’ Stability, and Plato’s Ideas تحليل و بررسي تطبيقي سيلان هراکليتوس، ثبات پارمنيدس و مثل افلاطون3356faرضاباذلیدانشگاه قممهدیمنفرددانشگاه قم20171210The issue of ontology and the problem of authentic and unauthentic types of being have always been debated by philosophers since the time of ancient Greece until now. Among Greek philosophers, Heraclitus, Parmenides, and Plato enjoy particular significance because of their particular theories. Heraclitus believed in flux and everlasting change of things and denied stability in being. By contrast, Parmenides denied change and believed in stability and unchangability in being. These two opposite theories were later reformulated in Plato’s theory of Ideas. He developed his particular theory by benefitting from these two theories and employed Heraclitus’ continuous flux in the world of sensibles and Parmenides’ stability of being in the world of Ideas. The present paper comparatively examines the problem of existence from the viewpoint of these three philosophers in order to clarify Plato’s agreement with his two predecessors. A comparison of the ontological views of these three Greek philosophers revealed that Parmenides’ theory of stability (way of truth) and Heraclitus’ theory of unity can be matched with Plato’s world of Ideas. Moreover, the writers conclude that Heraclitus’ theory of flux and Parmenides’ ways of inquiry are compatible with Plato’s world of sensibles.وجودشناسي و مسئله هستي اصيل و غيراصيل از يونان باستان تاکنون همواره مورد بحث و بررسي فلاسفه بوده است. در ميان فلاسفه يونان، هراکليتوس، پارمنيدس و افلاطون بجهت نظريات خاصشان از اهميت خاصي برخوردارند. هراکليتوس معتقد به سيلان و تغيير دائم اشياء بود و منکر ثبات در هستي، اما پارمنيدس برخلاف او، منکر تغيير و معتقد به ثبات و تغييرناپذيري هستي بود. اين دو نظريه متضاد در نظريه مُثُل افلاطون تبلور و ظهور پيدا کرد و او با بهره مندي از آن دو نظريه و بکارگيري سيلان دائم هراکليتوس در جهان محسوسات و ثبات هستي پارمنيدس در عالم مُثُل، نظريه اختصاصي خود را سامان داد. نوشتار حاضر مسئله وجود را از منظر اين سه فيلسوف، مورد بررسي تطبيقي قرار داده تا هم سويي افلاطون با دو فيلسوف سلف خود را روشن و تبيين سازد. با تطبيق وجودشناسي اين سه فيلسوف يوناني، روشن شد که ميتوان نظريه ثبات پارمنيدس (راه حقيقت) و نظريه وحدت هراکليتوس را با عالم مُثُل افلاطون تطبيق داد و نظريه سيلان هراکليتوس و راه گمان پارمنيدس با جهان محسوسات افلاطون، هم سويي و قرابت دارند.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23299مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121Typology of Rationality in Two Philosophers: Confluence of Zakariya (al-Razi’s Autonomous Rationality and Abu Hatam al-Razi’s Revealed Rationality)گونه¬شناسي عقلانيت دو حکيم رازي؛ تلاقي «عقلگرايي خودبنياد» زکرياي رازي با «عقلانيت وحياني» ابوحاتم رازي119152faمهدیگنجوردانشگاه اصفهان0000000324291730201875The relationship between “philosophical rationality” and “revelation-oriented religiosity” or, in a sense, the domain and functions of reason in comparison to revelation and its role in guiding human beings and leading them toward happiness has always been one of the most important issues occupying the minds of Muslim thinkers. Following a problem-centered and descriptive-analytic method, the present paper examines two different methods of philosophical and religious rationalities practiced by two Iranian philosophers, Muhammad Ibn Zakariya al-Razi (died in 313 AH) and Abu Hatam Abdul Rahman Razi (died in 322 AH). It also explains the quality of the confluence of the two philosophical and kalami trends of thinking with each other in the 4th Hijri century. The significance of this study lies in the fact that it clearly infers the relationship between reason, revelation, and mutual needs of philosophy and religion for each other from the confrontational debates between these two methods of rationality. The most important findings of this study are related to the typology of the rationality of these two thinkers and their standpoints regarding the problem of reason and revelation, equality and inequality of reason among people, and the role of rationality in their views of happiness.نسبت «خردورزي فلسفي» و «دينداري وحي باور» يا بتعبيري، گستره و کارکرد عقل در نسبت با وحي و سهم آن در هدايت و سعادت انسان، همواره يکي از مهمترين دغدغه هاي انديشمندان مسلمان بوده است. نوشتار حاضر با رويکردي مسئله محور و روش توصيفي ـ تحليلي، با بررسي دو سنخ متفاوت از انديشه ورزي فلسفي و ديني دو حکيم ايراني محمد بن زکرياي رازي(م.313هـ .ق) و ابوحاتم عبدالرحمن رازي(م.322 هـ .ق)، به تبيين نحوة تلاقي دو جريان فکر فلسفي و انديشه کلامي در قرن چهارم هجري پرداخته است. اهميت اين پژوهش از آنروست که در تناظر و گفتمان نزاع گونة اين دو سنخ از انديشه ورزي، رابطه بين عقل و وحي و نيازهاي متقابل فلسفه و دين به هم بهتر آشکار ميشود.
گونه شناسي عقلانيت اين دو انديشمند و تبيين آراء و مواضع آنها در مسئله عقل و وحي، تساوي و عدمتساوي عقل در ميان انسانها و سهم خردورزي در سعادت شناسي اين دو حکيم رازي، از مهمترين مسائل و يافتههاي پژوهش حاضر محسوب ميشود.
http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23340مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121An Analysis of the Philosophical Principles of Anthropology in Ancient Egyptian Philosophyتحليل مباني فلسفي انسانشناسي در فلسفه مصر باستان153176faمحمد حسینمدد الهیدانشگاه شاهدحسینزمانیهادانشگاه شاهد201889The Greeks were familiar with Egyptian culture long before Thales in the 6th century BC and greatly benefitted from their teachings particularly in the field of mathematics. Recent studies in the realm of philosophy also indicate that Thales had a thorough knowledge of ancient Egyptian philosophy and was influenced by it in developing his own philosophical views. In ancient Egyptian philosophy, in spite of resorting to myths in order to analyze and explain the truths of the world, there are also some traces of philosophical thought in its particular sense. For example, there are some traces of pure philosophical thought in the realms of ontology, politics, sociology, and anthropology. This kind of philosophical thought is formed based on the profound and multi-dimensional concept of ma’at. This word means order in the field of ontology, justice in the field of politics and sociology, and honesty in the field of anthropology. Within the domain of anthropology, ancient Egyptians specifically believed that Man’s existence has nine grades and dimensions which enjoy a kind of unity among themselves. What has led to the final emergence of such grades, particularly the last grade called thought, and, thus, Man’s eternity, is following ma’at or the laws governing the order of being. Accordingly, they establish a tight relationship between their ontology and anthropology.يونانيان از مدتها پيش از ظهور تالس در قرن ششم قبل از ميلاد، با فرهنگ مصر آشنايي نزديک داشته و از دانش آنها بخصوص در حوزه رياضيات بهره فراوان برده اند. در حوزه فلسفه نيز مطالعات اخير نشان ميدهد که تالس از نزديک با تفکر مصر باستان آشنا بوده و در مباحث فلسفي خود متأثر از انديشههاي مصريان باستان بوده است. در تفکر مصريان باستان برغم بهرهگيري از اسطورهها براي تحليل و تبيين حقايق جهان هستي، رگههايي از تفکر فلسفي به معني خاص آن نيز ديده ميشود. در تفکر مصر باستان در مباحثي همچون هستيشناسي، سياست و جامعه و انسانشناسي رگههايي از تفکر ناب فلسفي مشاهده ميشود؛ تفکري که بر محور مفهوم عميق و ذو ابعاد «مآت» شکل ميگيرد. مآت در عرصه هستيشناسي بمعناي نظم، در عرصه سياست و جامعه بمعناي عدالت و در عرصه انسانشناسي بمعناي راستي و درستي است. در عرصه انسانشناسي بطور خاص مصريان باستان بر اين عقيدهاند که وجود انسان داراي ابعاد و مراتب نهگانهيي است که در بين اين ابعاد و مراتب نوعي وحدت حاکم است. آنچه باعث ظهور تام اين مراتب و بخصوص آخرين مرتبه آن يعني تفکر و انديشه و بتبع آن جاودانگي انسان است، تبعيت از مآت يا قوانين حاکم بر نظام هستي است. بدين شکل، ايشان بين انسانشناسي و هستيشناسي خود ارتباطي نزديک ايجاد ميکنند. http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23343مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121Forewordسخن سردبیر56faدکتر حسینکلباسی اشتریدانشگاه علامه طباطبايي2018121Religion
Culture
Iranبازخواني و بازانديشي مختصات ديني و فرهنگي ايرانيان در ادوار تمدني پيشين، بمنظور نشان دادن ظرفيتهاي ناشناخته فکري و عقلي اين عرصه، امري است که بتدريج ضرورت آن براي پژوهشگران حوزه فرهنگ ـ و در اينجا اهالي فلسفه ـ بيشتر نمود مييابد. قريب به چهار قرن است که شماري از مستشرقان اروپايي با صرف وقت فراوان -و اي بسا اشتياقي فوقالعاده ـ به مطالعه تاريخ ايران و فرهنگ آن اهتمام ورزيدهاند و اي بسا آثاري درخور ستايش نيز در معرفي پيشينه درخشان ادب و هنر و تاريخ و علم و اخلاق اين سرزمين پديد آوردهاند. اين کوششها فينفسه ستودني است و چه بسا زوايايي را به خود ما ايرانيان نشان داده و ميدهد که معالأسف قرنها از نظر دور مانده و ارزش آن مغفول واقع شده است. بحث درباره نتايج اين پژوهشها و مقاصد و اهداف آنها مجال مستقلي را ميطلبد؛ البته که امروز به سنجش دقيق اين آثار و مآثر بايد توجهي ويژه داشت. اما همينقدر ميتوان گفت نگاه شرقشناسان در اين چهار يا دستكم دو قرن اخير، مسبوق به پيشفرضهايي بوده و هست که مانع شناخت آنان از حقيقت فرهنگ شرقي و ايراني آنچنان که بوده است گرديده و گويي بمانند حجابي ضخيم بر ديدگان شرقشناسي عمل کرده و برغم دستاوردهايي درخور تقدير، آنان را از تقرب به جوهره فرهنگ ريشهدار و غني ايران و ايراني محروم ساخته است. البته نميتوان انکار کرد که معدودي از ايشان همانند اسلامشناس فقيد فرانسوي، هانري کربن، با خودآگاهي نسبت به اين آفت شرقشناسي تمام همت خود را مصروف رهايي از پيش فرضها ـ و بعضاً قصور در فهم يا سياستبازيهاـ ي شرقشناسان کرده و حتي از اينکه او را مسشرق بنامند تبري جسته و در عوض خود را با افتخار زائر شرق خوانده است. براستي آفت بزرگ شرقشناسي چيست که امثال کربن از آن بيزاري جستهاند و سنت دراز دامن و پيکر احتمالاً پر هيبت آن را به چالش ميکشد؟
در قرن گذشته ميلادي کتاب جنجالي ادوارد سعيد در نشان دادن باطن شرقشناسي و اهداف و مقاصد سياسي و بعضاً استعماري آن، واکنشهاي بسياري را برانگيخت و اين پرسش مهم را مقابل ديدگان نخبگان و دانشپژوهان قرار داد که چگونه غرب ميتواند از عرصهيي بظاهر علمي و آکادميک، اينچنين سوء استفاده کرده و براي تحصيل منافع خود تا اين حد و اندازه، قدرت تکنيکي و سياسي خويش را به ساحت علم تحميل نمايد؟ شرح ماجراي اندوهناک غلبه قدرت بر فضيلت و حقيقت و برآمدن سوفيسم و نيستانگاري متأخر، بويژه در تجربة مدرن ومدرنيته به زبان گروهي از فيلسوفان و متفکران معاصر آمده است که تکرار آن ضرورت ندارد، ليکن لحاظ آن در مطالعه مجدد ميراث مشرق زمين و آگاهي نسبت به تقدير علم مدرن به گشايش افقهايي جديد مدد ميرساند.
اکنون شرقشناسي ـ و از جمله آن ايرانشناسي ـ بايد ضمن خودآگاهي به مبادي و مقاصد شرقشناسي کلاسيک، در پي تأسيس دانشي متناسب با روح شرق و فرهنگ مشرقي باشد. در قلمرو تاريخ فلسفه و بمنظور احياي حکمت مشرقي ايراني ـ که طرح آن دستكم هزارسال پيش بدست شيخ الرئيس پي افکنده شده وسپس بدست شيخ اشراق به حکمت خسرواني پيوند زده شد ـ ابتدا لازم است اسطوره يونان و تجربة يگانه و بيهمتاي آن که بر زبان عدهيي از مورخان غربي فلسفه جاري است و ديگران نيز بيتأمل و توقف آن را بمانند مشهورات تکرار ميکنند، مورد نقد جدي قرار گرفته و سهم مشرق زمين در خرد و خردباوري و اقبال به حکمت اصيل، وحياني و آسماني مورد بازخواني قرار گيرد تا روشن شود که پايهگذار حکمت نه يونان و يونانيان، بلکه حاملان وحي الهي و مخاطبان شرقي و مشرقي آن بودهاند.
به حکم خرد و سرشت سليم آدميان، اساس عالم تکوين بر انتخاب طريق کمال و ايصال کائنات به غايات مخصوص خودشان قرار گرفته و اين هدفمندي عالم را همة صاحبان خرد درمييابند. از لوازم تصديق اين معنا، تصديق رسولان و سفيراني است که با ابلاغ کلام الهي، راه و طريق درست و نزديکترين آنها به مقصد را به بشر ميآموزند و او را در اين طي طريق مدد ميرسانند. بدين نحو باور نادرست انحصار فلسفه به يونان و اخلاف غربي آن مورد ترديد جدي قرار گرفته، تمهيد و ترغيب به گشايش راه را برميانگيزاند و راه براي بازانديشي دربارة منشاء راستين حکمت و خردمحوري هموار ميسازد. اين آغاز مشرقي با تماميت و پايان فلسفة غربي پيوندي تاريخي و گريزناپذير دارد.
http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23370مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121Aristotelian and Avicennan Background of the Principles of Analogical Theology of Thomas Aquinas پيشينه ارسطويي و سينوي مبادي الهيات تمثيلي توماس آکويناس732faمحمدمهدي گرجياندانشگاه باقر العلوم(ع)مجتبي افشارپوردانشگاه باقر العلوم(ع)2018121Given its emphasis upon the text of the Holy Scripture, Thomas Aquinas’s theory of analogical theology is one of the most influential and multi-faceted theories regarding the knowledge of God and analysis of His names and attributes. Aquinas’s main purpose in discussing this issue in both of his great works, Summa Theologia and Summa Contra Gentiles, was to predicate the perfectional attributes of all creatures, including human beings as the most perfect of them, on God. He believed that this is possible by employing an analogical method of predication as opposed to equivocation and unequivocation. In this way, he attained a knowledge of the names and attributes of the Truth that enabled him to leave the negative theology of the Middle Ages behind and, in this way, avoid the trap of assimilating the Truth to the created. The essential element of Aquinas’s analogical theology is the “principle of the perfections of cause and effect”. The perfections of effect have an apriori supreme presence in the cause. There are two other principles in his works called the “argument of degrees of perfection” and the “principle of the priority of cause to effect”. He insists on attributing all these three principles to Aristotle and Ibn Rushd in order to introduce his own analogical predication as being rooted in Aristotle’s philosophy. However, the truth is that Aristotle never made any explicit reference to any of the claims made by Aquinas. Rather, the idea of God’s being above perfection and pure good, in the sense that Pure Perfection embodies all perfections of finite things, is among Ibn Sina’s achievements and innovations in theological discussions. In fact, Ibn Rushd’s words in this regard explain Ibn Sina’s theories although he wrote them in his commentaries on Aristotle’s words.نظريه الهيات تمثيلي قديس توماس آکويناس بخصوص با تأکيدي که بر متن کتاب مقدس دارد، از تأثيرگذارترين و پردامنهدارترين نظريات در باب شناخت خدا و تحليل اسماء و صفات باريتعالي است. تلاش اصلي آکويناس در اين بخش مشترکِ هر دو اثر سترگ وي، يعني جامع الهيات و جامع در رد گمراهان، بر اين است که بتوان صفات کمالي مخلوقات و از جمله انسان بعنوان کاملترين آنها را بر خداوند نيز حمل کرد ـ البته به روش حمل تمثيلي در مقابل حمل اشتراک معني و حمل اشتراک لفظ ـ و بدينصورت به شناختي از اسماء و صفات حق رسيد تا در الهيات سلبي قرون وسطي متوقف نشد و البته در دام تشبيه حق به خلق نيز نيفتاد. عنصر اساسي در الهيات تمثيلي آکويناس «قاعده کمالات علت و معلول» است. کمالات معلول از قبل بنحو برتر و عاليتر در علت محققند. در آثار آکويناس علاوه بر اين عنصر، دو مبدأ ديگر بنام «برهان درجات کمال» و «اصل تقدم علت بر معلول» نيز بچشم ميخورد. وي اصرار دارد که اين هر سه را به ارسطو و ابنرشد اسناد دهد تا بدينوسيله حمل تمثيلي خود را ريشهدار در حکمت ارسطويي معرفي نمايد. اما حقيقت اين است که ارسطو به هيچکدام از اين مواردي که آکويناس ادعا ميکند، تصريحي نداشته است، بلکه فوق تام بودن و خير محض بودن خداوند بدين معني که آن کمالِ محض، مفيد کمالات ساير اشياء است، از دستاوردها و نوآوريهاي ابنسينا در مباحث الهيات است. سخنان ابنرشد نيز در اين زمينه در حقيقت شرح نظريات ابنسيناست هر چند که ابنرشد آنها را در شرح عبارات ارسطو نگاشته است.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23371مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121Kant and History of Philosophy: Perspectives and Main Pointsکانت و تاريخ فلسفه: چشماندازها و نکتهها5780faمسعودامیددانشگاه تبریز2018121Investigating the history of philosophy and philosophers’ views of it are of great significance because the most important source of philosophy and philosophizing is the same field of the history of philosophy. The trend of modern philosophy, whether in the mould of rationalism or empiricism, has generally been developed without acknowledging the need for history of philosophy, without making it the center of discussion, and without having a particular historical perspective in this respect. For example, in order to develop his philosophy, Descartes merely focused on the thinker’s capacity and the endless world. Empiricists have also tried to have a share of the knowledge of human nature and the world of qualities and quantities through experimentation. However, when it comes to Kant, at the beginning of his book, Critique of Pure Reason, he focuses on the possibilities of human knowledge, while he finishes this work with a section entitled “History of Pure Reason”. Even the opening section and some of his words in his Prolegomena to any Future Metaphysics reflect certain perspectives and points concerning the history of philosophy. Therefore, it can be said that he was, to some extent, interested in the history of philosophy and even believed that he owed the development and consolidation of his philosophy to perceiving the nature and history of metaphysics and the related sciences and teachings. Kant found out that it would be impossible to understand the nature of philosophy or conduct philosophical inquiries and discoveries without first studying the history of metaphysics and other philosophical and empirical sciences. The rise of subject and its transcendental nature would have also been impossible without considering the history of philosophy and sciences and following a historical approach regarding systematic human sciences. However, Kant did not deal with the history of philosophy by itself; rather, he focused on the history of philosophical studies. Moreover, even at this point, the relation of the history of philosophical studies or a historical approach to the definition, restriction, and specification of subject is not of a constitutive knowledge-producing type; rather, it can be of a regulatory functional type. The history of philosophical studies could function as a guiding principle for philosophical understanding and work and highlight the signs and traces of the subject. Nevertheless, it cannot, by itself, define or create the subject, for Kantian subject has a historical aspect but is not a historical entity. In other words, the subject is a historian, perspectivist, and history-bound but is not of a historical nature. The history of philosophy is the occurrence condition of the subject and not its transcendental condition. The transcendental conditions of the subject are internal and included in its definition rather than being external, historical, and accidental. The present paper examines Kantian views of the history of philosophy in order to reveal this neglected and hidden aspect of his philosophy. In doing so, it explores some problems such as the meaning and definition of history of philosophy, history of interest in philosophy, end of history of philosophy, difference and similarity between history of philosophy and history of science, classification of history of philosophy, the relationship between philosophy and history of philosophy, the relationship between the philosophy of history and history of philosophy, and the like from Kant’s point of view.پرسش از تاريخ فلسفه و ديدگاههاي فيلسوفان درخصوص آن، از آن جهت اهميت دارد که مهمترين منبع فلسفهورزي و دانش فلسفه، همانا تاريخ فلسفه است. جريان فلسفه جديد خواه در قالب عقلگرايي و خواه تجربهگرايي، عموماً بدون اظهار نياز به تاريخ فلسفه و موضوعيت دادن بدان و بدون منظري تاريخي در باب آن شکل گرفته است؛ مثلاً دکارت براي تدوين فلسفه خويش تنها به ظرفيتهاي خودِ انديشنده و جهان ممتد نگريست. تجربهگرايان نيز با دَلو تجربهگرايي از چشمه طبيعت آدمي و جهان کيفيات و کميات به استخراج معرفت پرداختند. اما نزد کانت، هر چند آغازگاه کتاب نقد عقل محض تمرکز بر امکانات شناختاري سوژه است، ولي پايان بخش آن، عنوان تاريخ عقل محض ميباشد. حتي مطلع و برخي مضامين تمهيدات وي مشتمل بر چشماندازها و نکتههايي در باب تاريخ فلسفه است. بنابرين ميتوان گفت که وي نيمنگاهي به جريان تاريخ فلسفه نيز داشته است و حتي تدوين و تثبيت فلسفه خود را وامدار فهم ماهيت و تاريخ متافيزيک و علوم و درسها و عبرتهاي آن ميدانسته است. کانت دريافت که بدون نگريستن به تاريخ متافيزيک و ديگر علوم فلسفي و تجربي، درک ماهيت فلسفه و نيز انکشاف و اکتشاف فلسفي مقدور نيست. ظهور نظريه سوژه و کشف ماهيت استعلايي آن بدون لحاظ تاريخ فلسفه و علوم و داشتن منظري تاريخي در باب معارفِ نظاممند آدمي، مقدور نبود. البته نزد کانت با تاريخ فلسفه فينفسه سروکار نداريم، بلکه با تاريخ فلسفهشناسي سروکار داريم. بعلاوه، در همين حد هم نسبت تاريخ فلسفهشناسي يا منظر تاريخي به تعريف و تحديد و تعيين سوژه، از نوع معرفتزاي تقويمي نيست، بلکه ميتواند از سنخ کارکردي تنظيمي باشد. تاريخ فلسفهشناسي ميتواند در حکم يک اصل راهنما براي فهم و کار فلسفي باشد؛ ميتواند نشانهها و ردپاي سوژه را نشان دهد ولي نميتواند فينفسه عهدهدار تعريف يا تکوين آن باشد. اين امر به اين مبنا برميگردد که سوژه کانتي داراي وجه تاريخي است، اما نه آنکه تاريخمند باشد. به بيان ديگر سوژه، تاريخشناس و منظردار و تاريخبند است، ولي نه تاريخمند. تاريخ فلسفه، شرط وقوعي سوژه است و نه شرط استعلايي آن. شرايط استعلايي سوژه، دروني است و در تعريف آن گنجانيده شده است و نه آنکه بيروني و تاريخي و عارض بر آن باشند.
اين نوشتار متکفل پرسش از تأملات کانتي در باب تاريخ فلسفه است تا شايد از اين طريق اين وجه مهجور و مسکوت انديشه اين فيلسوف تا حدي مکشوف گردد. از اينرو اين نوشتار به مسائلي از قبيل معنا و تعريف تاريخ فلسفه، تاريخ فلسفهگرايي، پايان تاريخ فلسفه، تمايز و تشابه با تاريخ علم، تقسيمبندي تاريخ فلسفه، نسبت فلسفه و تاريخفلسفه، رابطه فلسفه تاريخ و تاريخ فلسفه و... از نظر وي ميپردازد.
http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23372مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121Cosmology of Muhammad Ibn Zakariya al-Raziجهان¬شناسي محمد بن زکرياي رازي81102faايرج نيک سرشتدانشگاه تهرانرسول جعفرياندانشگاه تهرانعبدالله فرهيدانشگاه مذاهب اسلامي 2018121In his search for the essence of being, following an aprioristic approach, Razi believed in the five-fold substances of Necessary Being (Creator), rational soul, hyle (matter), absolute time (perpetual duration), and absolute place (vacuum). When explaining the process of creation through the four pre-eternal things alongside God, he justified the role of God’s Will in the process of creation by highlighting the role of the soul’s ignorance in its tendency for matter. He also demonstrated that the world was created at God’s will and not by nature. In his view, it is only Man who can liberate the soul from the pains and calamities of matter through the mediation of the intellect and lead it towards happiness and salvation. However, the difference is that the soul will not have any desire for matter. Razi believed in the possibility of corruption and change in bodies and, as a result, in the world of creation, even if the bodies are of an earthly or heavenly nature. He maintained that bodies consist of hyle and vacuum and emphasized that substances enjoy volume and are pre-eternal. Accordingly, he agreed that particles are infinite in number and composite in nature and disagreed with creation out of nothing. In his view, the qualities of four-fold elements and heavenly spheres, such as lightness and heaviness, brightness and darkness, and softness and hardness, depend on the mass and number of the vacuum-like components that penetrated the substances of hyle. At the same time, Razi acknowledged the centrality and immobility of the Earth and believed that heaven and, following it, the Sun, and other stars have a spinning motion through the balance of the components of the hyle and the vacuum within them. He considered the world to have been originated and agreed with the possibility of existence of other worlds. Finally, Razi explained vacuum and plenum in the mould of the concept of an infinite universal place which is independent of the world and also introduced beyond this place as space. رازي در جستجوي گوهر هستي با گرايشي پيشيني انگار به جواهر پنجگانة باري (خالق)، نفس ناطقه، هيولا (ماده)، زمان مطلق (دهر) و مکان مطلق (خلاء) اعتقاد داشت. او در تبيين فرايند خلقت بواسطة چهار قديم در کنار خداوند، با پيش کشيدن نقش جهل نفس در تمايل به ماده تعلق ارادة الهي را بر امر خلقت توجيه نمود و اثبات کرد که آفرينش جهان به اراده است نه به طبع. به باور وي، اين تنها انسان است که ميتواند بمدد فلسفه باواسطة عقل دوباره نفس را از آلام و آفات ماده رهايي بخشد و به سعادت و فلاح بازرساند؛ ولي با اين تفاوت که ديگر نفس به ماده ميلي پيدا نخواهد کرد. رازي قائل به امکان فساد و تغيير در اجسام و درنتيجه، جهان خلقت بود؛ حتي اگر اين جسم گوهري زميني يا گوهري فلکي باشد. او اجسام را متشکل از دو جوهر هيولا و خلاء ميشمرد و معتقد بود که جواهر داراي حجم و ازلي هستند. بر همين اساس، وي به ترکيب و بي نهايت بودن ذرات باور داشت و منكر ابداع و خلق از عدم بود. کيفيات عناصر اربعه و افلاک سماوي از قبيل سبکي و سنگيني، روشني و تاريکي، نرمي و سفتي و مانند آن هم از نگاه وي، ناشي از ميزان حجم و شمار اجزاء خلائي بود که در ميان جواهر هيولا نفوذ ميكرد. در ضمن، او به مرکزيت و سکونت زمين اعتقاد داشت و فلک و بتبع آن خورشيد و ديگر کواکب را بواسطة توازن اجزاء هيولا و خلاء درون آنها داراي حرکتي دوراني ميدانست. رازي جهان را حادث و وجود جهانهايي ديگر را هم ممکن ميشمرد. او خلاء و ملاء را در قالب مفهوم مکان کلي بيکرانه يي که وابسته به جهان نيست، توضيح ميداد و وراي آن را هم فضا معرفي ميكرد. http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23373مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589912018121The Relationship between Gods and Man in Greek Philosophyنسبت ايزدان و انسان در انديشه يوناني103118faعبدالرسول حسني فردانشگاه سيستان و بلوچستان0000000290899624سجاد چيت فروش دانشگاه جامع امامحسين2018121Man’s behaviors and acts in each period are directly influenced by the ontological views and philosophical and religious principles of that period. Therefore, in order to understand the nature of such behaviors and acts, one might initially learn about the dominant ontological and epistemological principles of the time. One of such principles which is necessary for understanding human behavior and acts in each period pertains to the prevailing view of being and God, which directly affects one’s conduct in society. Given the necessity of cross-cultural knowledge in the contemporary era, the profound relationship between the Greeks and Iranians, and its effects on different aspects of their thoughts, the knowledge of the Greeks’ philosophical and behavioral principles could play a key role in the study of this cultural relationship. Accordingly, the present paper investigates the ontological views of the Greeks, their philosophical principles and, particularly, their views of God and the soul and the effect of such views on their behaviors and acts. In doing so, the authors have examined the ideas of three thinkers of the Greek era, namely, Homer, Socrates, and Plato, following an interpretive method. The results of this study indicate that the Greeks’ view of God in each period changed under the influence of the views of the thinkers of the time. In fact, Homer, Socrates, and Plato held distinct ideas in this regard. In Homer’s mythical view, Gods are like human heroes with human attributes and in transaction with human beings. However, in Socrates’s eye, God is a being who guides human beings and communicates with them through demons. Finally, in Plato’s philosophy, where polytheism moves toward monotheism, God, as the Idea of Good, is a transcendent Being who determines Man’s destiny and promulgates laws for their individual and social lives.رفتار و کنش انسان در هر دوره بطور مستقيم متأثر از نگاه هستيشناسانه و مباني فکري و اعتقادي آن دوره ميباشد؛ به طوري كه براي فهم رفتار و کنش انسان و چرايي آن در يک دوره، بايد به شناخت مباني هستيشناسي و معرفتي آن دوره پرداخت. يکي از اين مباني هستيشناسانه و معرفتشناسانه که در فهم رفتار و کنش انسان در هر دوره ضروري مينمايد نوع نگاه به هستي و خداست که بطور مستقيم بر رفتار انسان در جامعه تأثير دارد.
با توجه به ضرورت شناخت بين فرهنگي در دوره معاصر و تأثير و رابطه عميقي که بين يونانيان و ايرانيان وجود داشته است، شناخت مباني فکري و رفتاري يونانيان ميتواند در بررسي اين رابطه فرهنگي نقش کليدي داشته باشد. بر اين اساس، نوشتار حاضر در جهت شناخت مباني فکري و رفتاري يونانيان به بررسي نوع نگاه هستيشناسانه و مباني فکري آنها و بطور خاص نگاه يونانيان به خدا و نفس و تأثير اين نوع نگاه در رفتار و كنش انسان يوناني پرداخته است و بر اين مبنا سه انديشمند دوره يوناني يعني هومر، سقراط و افلاطون با روش تفسيري مورد بررسي قرار گرفته است.
نتايج تحقيق نشان ميدهد نگاه يونانيان به خدا با تأثير انديشمندان هر دوره متفاوت بوده، بطوري که نگاه هومر، سقراط و افلاطون از جهتي از همديگر قابل تفکيک است. در نگاه اسطوره يي هومري، خدايان بسان قهرمانان بشري داراي صفات انساني و در معامله با انسان هستند، اما در نگاه سقراط، خدا موجودي است که بدنبال هدايت و راهنمايي انسانها بوده و از طريق دايمونها با مردم ارتباط دارد. در تفکر افلاطون که تکثر خدايان بسمت وحدت ميگرايد، خدا بعنوان ايده خير، موجودي متعالي است که سرنوشت و مبناي قانونگذاري در زندگي فردي و اجتماعي انسان قرار ميگيرد.
http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23374