مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220Muslim Philosophers’ Reading of Milesian Pre-Socratic Philosophersخوانش و تفسير حکماي مسلمان از پيشاسقراطيان ملطي3554faمنصور نصیریدانشگاه تهرانمهدی عسگریدانشگاه ادیان و مذاهب20171024Early philosophers are of particular importance in the history of philosophy. This is because they led the first stages of the development of philosophical concepts and thoughts. Among them, three Milesian philosophers enjoy great significance. The question that they posed prompted later philosophers to try hard to provide a worthy response for it. They posed the question of: “What is the origin of the world?” During the period of the translation of philosophical texts into Arabic, Muslim philosophers became familiar with these three thinkers to some extent and quoted and, in some cases, interpreted their ideas. The present paper is intended to introduce Muslim philosophers’ interpretation of the views of Milesian pre-Socratic philosophers and demonstrate how justified they were in their interpretation. A short response to this question is that Muslim philosophers provided a completely non-historical interpretation, which is open to historical criticism.در تاريخ فلسفه، فيلسوفان نخستين از اهميت ويژهيي برخوردارند؛ زيرا اولين مراحل شکلگيري مفاهيم و افكار فلسفي را رهبري کردهاند. در اين ميان، سه فيلسوف ملطي از اهميت بسزايي برخوردارند؛ سؤالي که اين سه فيلسوف مطرح کردند باعث شد فيلسوفان بعدي را به اين تکاپو وادارد که به آن جوابي درخور بدهند. سؤال اين بود که «اصل نخستين عالم چيست؟» در دوره ترجمه متون فلسفي به زبان عربي، مسلمانان با اين انديشمندان تا حدودي آشنا شدند و آراء آنها را نقل و در برخي از موارد نيز تفسير نمودند. نوشتار حاضر بر آن است تا خوانش و تفسير فيلسوفان مسلمان را از پيشاسقراطيان ملطي نشان دهد و به اين سؤال پاسخ گويد که فيلسوفان مسلمان تا چه اندازه در خوانش و تفسير خود از اين فيلسوفان راه صواب را پيش گرفتهاند. پاسخ اجمالي به اين مسئله آن است که فيلسوفان مسلمان يک تفسير کاملاً غيرتاريخي ارائه کردهاند که قابل نقد تاريخي ميباشد.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23283مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220A Critical Study of the Illuminationist Nature of Ibn Sina’s Philosophyدلايل اشراقي بودن فلسفه ابن سينا در ترازوي نقد127148faعبدالحسینخسروپناهرئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی حکمت و فلسفه ایرانحسام الدینمؤمنی شهرکیالهیاتسید حمیدفرقانی دهنوی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم20171216One of the important problems in the field of the study of Ibn Sina is whether his philosophy is of a Peripatetic nature or an Illuminationist one. Some believe that his philosophy follows an Illuminationist approach and offer certain proofs in order to demonstrate their claim. In a general classification, it can be said that some of these proofs are based on the works of Ibn Sina himself, and some others are based on the knowledge sources he benefitted from. The writers of this paper believe that the proofs adduced on the Illuminationist nature of Ibn Sina’s philosophy are open to criticism. Therefore, they initially delve into the nature of Illuminationist philosophy and provide a concise but precise account of the proofs and reasons presented in support of the above claim. Next, they analyze and criticize them and highlight their weaknesses. This research has been carried out following an analytic critical method.يکي از مسائل مهم موجود در حوزة ابنسيناشناسي، مشائي يا اشراقي بودن فلسفة وي است. برخي بر اين باورند که فلسفة شيخالرئيس اشراقي است و براي اثبات اين مدعا دلايلي را ذکر ميکنند که در يک تقسيمبندي کلي ميتوان گفت دستهيي از اين دلايل مبتني بر آثار خود شيخ و دسته يي ديگر بر پايه منابع معرفتيي ميباشد که او از آنها بهره برده است. نگارندگان معتقدند نقدهايي بر دلايل و شواهد اشراقي بودن فلسفة ابن سينا وارد است، بنابرين در نوشتار حاضر ابتدا به تعريف فلسفة اشراقي و تبيين دقيق و موجز دلايل و شواهد معتقدان اشراقي بودن فلسفه ابنسينا پرداخته شده و در گام بعدي، دلايل مذکور مورد نقد و بررسي قرار گرفته و ضعف آنها مشخص گرديده است. روش محققان در اين پژوهش تحليلي ـ انتقادي است.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23300مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220Elements and Place of the Concept of Techne in Greek Ancient Philosophy with Reference to Heidegger’s Viewعناصر و جايگاه مفهوم تخنه در فلسفه يونان باستان و بررسي ديدگاه هايدگر درباره آن79102faحسنمهرنیادانشگاه تهرانحسینلطیفیدانشگاه تهرانمهدیذاکریدانشگاه تهران20171221One of the significant and influential aspects of the philosophy of technology is the historical background of the concepts related to this field in the words of the writers and thinkers of ancient Greece. Among such concepts, the concept of techne, in the sense of technique, industry, or art, and its place in ancient Greek works is of greater importance. Martin Heidegger was one of the first thinkers who conceived of the study of the concept of techne in ancient Greece as the introduction of a distinct perception of modern technology and held a particular view in this regard. Through the study of three groups of Greek texts, the present paper initially aims to trace the main elements of the concept of techne in the view of ancient Greek writers and thinkers. Second, through investigating Heidegger’s view, it intends to reintroduce the core of his analysis of this problem. Finally, it demonstrates that, firstly, techne is a rich concept, which, given its various elements, was so attractive to Greek thinkers that they used it in their philosophical discussions; secondly, its main elements have been repeated during ancient periods. However, in some periods, due to the existing conditions and views of different thinkers, some of its elements have become more foregrounded. The writers also conclude that reducing the complicated and multi-dimensional concept of techne into a general element does not appear to be correct and accurate.يکي از جنبههاي مهم و تأثيرگذار در فلسفة فناوري، سابقة تاريخي مفاهيم مرتبط با اين موضوع در سخنان نويسندگان و متفکران دنياي باستان است. از ميان اين مفاهيم، مفهوم «تخنه» بمعناي فن، صنعت يا هنر و جايگاه آن در آثار بجا مانده از يونان باستان، از اهميت بيشتري برخوردار است. مارتين هايدگر از نخستين کساني بود که بررسي مفهوم تخنه در يونان باستان را مقدمة درک متمايز از تکنولوژي مدرن تلقي کرد و در اين زمينه ديدگاهي خاص داشت. پژوهش حاضر با بررسي سه گروه از متون يوناني در پي آن است كه ابتدا عناصر اصلي مفهوم تخنه در نگاه نويسندگان و متفکرين يونان باستان را رديابي نمايد و همچنين با بررسي ديدگاه هايدگر، نقطة ثقل تحليل او در اين مسئله را بازيابي کند. درنهايت روشن ميگردد که اولاً، مفهوم تخنه، مفهومي غني است که با توجه به داشتن عناصر مختلف، براي کاربست در مباحث فلسفي براي متفکران يوناني جذاب بوده است و عناصر اصلي آن در طول دوران باستان تکرار شدهاند؛ گرچه در برخي دورهها، به تناسب شرايط زمانه و ديدگاه هر متفکر، برخي عناصر در آن پررنگتر شده است و نيز فروکاست اين مفهوم پيچيده و چندبعدي به يک عنصر کلي، درست و دقيق بنظر نميرسد.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23302مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220forewordسخن سربیر56faدکتر حسینکلباسی اشتریدانشگاه علامه طباطبايي2018529This paper contains some notes on academic researches.از زمره مسائل مبتلابه دانشگاهها و مؤسسات آموزشي و پژوهشي كشور، رسالهها و پاياننامههاي دانشجويي است؛ بگونهيي كه در يكي دو دهه اخير، گذشته از تصويب و ابلاغ آييننامهها و دستورالعملهاي مختلف، شايد دهها گردهمايي و نشست تخّصصي و كارگروه و كميسيون و مانند اينها براي بررسي مشكلات اين عرصه برگزار گرديده و ميگردد. پرسش مبنايي در اينباره چنين است كه براستي تلقي و انتظار ما از تدوين و نگارش رساله دانشجويي چيست و اين معنا بويژه در ساحت علوم انساني چه انعكاسي دارد؟ برخي ملاحظات در اين زمينه بدين قرار است:
1. گزافه نيست بگوييم رساله دانشجويي فارغ از مقطع تحصيلي، نوعي تمرين و ممارست پژوهشي در عرصهيي از عرصههاي تخصصي دانش است. رساله و پاياننامه زمينهيي است براي آشنايي دانشجو با سازوكار تحقيق، منابع و مصادر تخّصصي و بويژه آشنايي با شيوه استنتاج و استخراج نتايج جديد و نوآورانه در آن عرصه پژوهشي. اين انتظار، انتظار اندكي نيست كه دانشجو در پايان يك دوره آموزشي بتواند هم مهارتهاي فني خود را عملاً بكار گيرد و هم استعداد خلاقيّت و ابداع خويش را به فعليت برساند، به همين جهت، نظام آموزشي حاضر بايد در اين معنا درنگ كند كه آيا قادر به تحقق همين حّد از انتظار هست يا خير.
2. فرهنگ ايراني و اسلامي ما داراي پيشينه غني و درازمدتي در عرصه پژوهشهاي علمي است. اين پژوهشها انحاء مختلفي از تحقيق و تتبع و گردآوري و تحشيه و تعليق و تصحيح و ترجمه را تجربه كردهاند و از اين جهت پشتوانه عظيمي از فعاليت و محصول علمي را برجاي گذاردهاند. با اين حال هنوز هم مرزهاي دقيق تحقيق و تتبع و گردآوري براي اغلب دانشجويان و محصلان ما روشن نيست و اينكه پاياننامهها و رسالهها متوجه كداميك از انحاء فعاليت علمي بايد باشد. اگر امروز بخش قابلتوجهي از پاياننامهها صورت اقتباس و گردآوري محض دارند و از خلاقيت و مسئلهمحوري خالي هستند، در اصل به ابهام در اهميت و ارزش و شيوة گردآوري بازميگردد. بسياري از آثار مهم علمي عالم در دانشهاي محض و كاربردي صورت گردآوري دارد (مانند فرهنگها و دانشنامهها و دائرةالمعارفها)، ليكن بر مبناي اصول و قواعد معين و نيز با اهداف و نتايج روشن. اگر دانشجويان ما همينقدر هم بتوانند مجموعة دادههاي يك حوزه تخصصي را بشكل منظم و مضبوط و هدفمند گزارش كنند، كار مهم و ارزشمندي را صورت خواهند داد؛ درحالي كه آنچه عملاً مشاهده ميشود از بسياري جهات با اصول تتبع و گردآوري نيز ناسازگار است.
3. امروزه اصطلاح «مسئله محوري» درفرايند بسياري از داوريها و ارزيابيها وارد شده است. دقت در اين اصطلاح براي راهبري به مقاصد پژوهش بسيار اهميت دارد، ليكن دشواري مطلب اينجاست كه مسئله چگونه و كي و كجا در ذهن و ضمير پژوهشگر نقش ميبندد؟ واقعيت اين است كه اولاً، بسياري از نوشتهها و آثار يا از مسئله و مسائل اصلي فاصله دارند و يا اساساً در فهم و تشخيص مسئله به خطا رفتهاند و ثانياً، در تشخيص اولويت يا اولويتها به اشتباه رفتهاند. واضحتر بگوييم بفرض آشنايي استاد و دانشجو با اصول و قواعد و شيوة پژوهش، طيف عظيمي از رسالهها متوجه مسائل و موضوعاتيند كه دغدغه اصلي و مبتلابه كشور و تاريخ و فرهنگ ما نيست. ميتوان پرسيد در ساحت فلسفه، چند درصد از رسالههاي دانشجويي به پژوهش و كشف ميراث و سنت و فرهنگ تاريخي ما پرداخته است! آگاهي از افكار و انديشههاي ديگران و نقش و اهميت آنها در خودآگاهي تاريخي و قومي ما بر كسي پوشيده نيست، ليكن تفاوت ميان فرهنگ و تاريخ ريشهدار و بيريشه بسيار زياد است. ملت ايران از دو ميراث بزرگ ايرانيت و اسلاميت توأمان برخوردار است و اين امتياز در هيچ تجربه تاريخي ديگر بچشم نميخورد. اكنون با گذشت نزديك به يك قرن از تأسيس نهاد دانشگاه در كشور، بسياري از وجوه علمي، تاريخي و فرهنگي ملت ما همچنان دست نخورده باقيمانده و يا باجمال معرفي شدهاند. شايسته است استادان و صاحبنظران و اصحاب علم و فلسفه با تشويق و ترغيب و هدايت دانشجويان و جوانان، ظرفيت اين ميراث بزرگ و بينظير را از زواياي تاريك و فراموش شده تاريخ خارج ساخته و امروز و فرداي اين ملت فرهمند و فرهيخته را به پشتوانه آن ميراث مستحكم سازند. بيترديد اميد و اعتماد به نفس واقعي هر قوم به آگاهي از ريشهها و پيشينة معنوي آن بازميگردد و دست تطاول بيگانه نيز هميشه متوجه فراموشي و ادبار ملتها به پيشينه اصيل خويش بوده است.
http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23328مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220History of Philosophy and its Modelsتاریخ فلسفه و الگوهاي آن734faمسعودامیددانشگاه تبریز2018530Could the history of philosophy be viewed in the light of models? The author of this paper believes that a deliberation over the history of philosophy can reveal the traces of certain models for philosophizing. A model for philosophizing in its general sense indicates an allegorical mould based on which and within the framework of which a philosopher formulates his philosophy and his method of philosophizing. Accordingly, one can provide a general classification for all models of history of philosophy and then explain each of them. Based on the trend of the development of history of philosophy and the activities of philosophers, the models of philosophizing can be divided into three neutral, positivist, and negativist groups in general. The mirror (reflective) and narrative (iterative) models can be placed in the neutral category. However, the positivist models themselves can be divided into two mechanical and organic groups. The encyclopedic models fall under the first group, while the mathematical-tree (Descartes) models, mathematical-geometrical (Spinoza), puzzle-like models (Hume), architectural models (Kant), dialectic architectural models (Hegel), universalist organic architectural models (Schopenhauer), phenomenological architectural models (Heidegger in Being and Time) and logical architectural models (early Wittgenstein) belong to the second group. The therapeutic model (late Wittgenstein) and post-modern philosophies can be categorized under negativist models.آيا ميتوان تاريخ فلسفه را از منظر الگوها نگريست؟ باعتقاد نوشتار حاضر با تأمل در تاريخ فلسفه ميتوان ردپاي الگوهايي را براي فيلسوفي و فلسفهورزي آشکار ساخت. مراد از الگوي فيلسوفي بمعناي عام، قالبي تمثيلي است که فيلسوف بلحاظ آن و در چارچوب و در محاکات با آن، فلسفهورزي و فلسفه خود را شکل ميدهد. از ديدگاه اين نوشتار، مجموعه الگوهاي تاريخ فلسفه را ميتوان مورد طبقهبندي کلي قرار داد و سپس به توضيح اقسام هريک از آنها پرداخت. برحسب جريان تاريخ فلسفه و فعاليت فيلسوفان در آن، نخست ميتوان الگوهاي فيلسوفي را در سه دسته کلي الگوهاي خنثي نگر، مثبت نگر و منفي نگر دستهبندي کرد. مدلهاي آيينهيي (انعکاسي) و روايي (بازگويي) در دسته خنثي قرار ميگيرند. اما الگوهاي مثبتنگر، نخست در دو دسته مکانيکي و ارگانيکي قرار دارند که در آن مدل دايرةالمعارفي مربوط به دسته نخست است و اما مدلهاي رياضي ـ درختي (دکارت)، رياضي ـ هندسي (اسپينوزا)، پازلي (هيوم)، معماري (کانت)، معماري ديالکتيکي (هگل)، معماري ارگانيکي کلگرايانه (شوپنهاور)، معماري پديدارشناختي(هايدگر در وجود و زمان) و معماري منطقي (ويتگنشتاين متقدم) را ميتوان در دسته دوم قرار داد. مدل درمانگر (ويتگنشتاين متأخر) و فلسفههاي پست مدرن را ميتوان در ذيل الگوهاي منفينگر لحاظ کرد.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23329مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220Historical Development of the Concept of Hyle (Matter) in the Works of Muslim Thinkersسير تطوّرات اصطلاح هيولاي اولي در آثار انديشمندان مسلمان5578faمحمودهدايت افزادانشگاه تهرانمحمدجواد رضايي رهدانشگاه خوارزمي2018530As generally acknowledged, the term “hyle” in Peripatetic philosophy has been derived from Aristotle’s views on matter and form or potency and act. Although this term has been defined as “matter lacking actuality and enjoying pure potency” in Islamic philosophy, a study of the works of Muslim thinkers reveals that, because of the integration of some philosophical views with gnostic ideas as well as the influence of Islamic teachings, this term has undergone different semantic changes. As a result, in some schools of philosophy, it has been consciously employed to refer to actual affairs. Below, the writers have provided eight meanings for “hyle”, which are listed in their chronological order of formulation:
1. Matter lacking any kind of actuality and enjoying pure potency, as accepted by Peripatetic philosophers and equivalent to its Aristotelian concept.
2. The fourth level of being, for the Isma‘ilite, which is posterior to the soul and prior to nature.
3. Pure substantial continuity, in some of Suhrawardi’s works, which, along with accidental quantity, constitutes the truth of body.
4. Matter inclusive of all possible worlds and an otherworldly expression of simple existence in the view of some gnostics.
5. One of the modes of form in line with Mulla Sadra’s view of the unitary integration of matter and form.
6. An equivalent to possible existence or created thing’s divine aspect (Face of God) in the view of Shaykh Ihsa’ei.
7. An expansion of the Aristotelian concept of prime hyle under the title of the dark nature of essence in Tafkik (separation) School.
8. An application of the matter of world to the element of water based on the religious texts of Tafkik School of thought.
ميدانيم اصطلاح «هيولاي اولي» در فلسفة مشّاء منبعث از آراء ارسطو در باب ماده و صورت يا قوه و فعل است. اگرچه اين عنوان با وصف «امري فاقد فعليت و صرف قابليت» در فلسفة اسلامي شهرت دارد، ليکن با تأمل در آثار انديشمندان مسلمان مشاهده ميشود که بدليل تلفيق برخي آراء فلسفي با ايدههاي عرفاني و تأثيرپذيري از معارف اسلامي، تطوّرات معنايي گوناگوني در اين اصطلاح رخ داده است؛ بطوري که در بعضي از مکاتب فکري، بنحو آگاهانه، بر امور بالفعل نيز اطلاق شده است.
در نوشتار حاضر هشت معنا از «هيولاي اولي» احصاء گرديده که بترتيب زماني بدينقرارند:
1. امري فاقد هر نوع فعليت و صرف قابليت نزد مشّائيان که معادل مفهوم ارسطويي آن است.
2. مرتبه چهارم هستي در نزد اسماعيليه که متأخر از نفس و مقدّم بر طبيعت است.
3. صرف اتصال جوهري در برخي کلمات شيخاشراق که به همراه مقدار عرضي حقيقت جسم را تشکيل ميدهد.
4. ماده جميع عوالم امکاني و عبارت اخراي وجود منبسط در اصطلاح برخي عرفا
5. حيثيتي از حيثيات صورت در راستاي قول به ترکيب اتحادي ماده و صورت نزد ملاصدرا
6. معادل وجود امکاني يا وجهالرّب مخلوقات در اصطلاح شيخ احسائي
7. بسط مفهوم ارسطويي هيولاي اولي تحت عنوان ماهيت ظلمانيالذّات در مکتب تفکيک
8. اطلاق هيولاي عالم بر ماء بسيط به استناد نصوص ديني در مکتب تفکيک
http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23330مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220Heraclitus, Ethics, and Knowledgeهراکليتوس، اخلاق و فضيلت103126faمجيد ملايوسفيدانشگاه بين المللي امام خمينيمریمصمدیهدانشگاه بين المللي امام خميني00000001821601362018530Heraclitus was one of the important pre-Socratic philosophers who had some scattered notes on ethics. In order to understand his ethical views, in addition to referring to his existing notes, it is necessary to pay attention to the context in which his philosophy was formed. Heraclitus was under the influence of two traditions of his time. The first was the influence of Homer and early poets and philosophers, such as Solon, Bias of Priene, and the like, who were distinctively characterized by believing in human-like Gods or anthropomorphism. The other was the influence of a new scientific and technical tradition which was developed during the same century in Miletus under the influence of some figures such as Thales and Anaximander, who were mainly concerned with cosmology, that is, an understanding of the quality of the creation, survival and, finally, annihilation of the world order. In fact, Heraclitus’s philosophy can be viewed as a bridge between these two different traditions. Since he considered the world order and human order to be the same, it can be said that his main purpose and concern was explaining the status of human beings in the physical world and not the physical world itself. The ethics of Heraclitus, similar to those of other ancient Greek philosophers, described a kind of ethics of virtue, the core of which comprised virtue and happiness. In the field of virtue, he dealt with both moral virtues and intellectual virtues. Regarding moral virtues, through distinguishing bodily joys from non-bodily joys, he ultimately rejected excessive acts and introduced moderation in joys as the criterion for human behavior. With respect to intellectual virtues, Heraclitus also relied on the knowledge of wisdom and acknowledged that wisdom does not simply mean to have vast knowledge; rather, it means a kind of conscious and well-scrutinized knowledge which conforms to logos. As a result, he mainly emphasized intellectual rather than ethical virtues. Finally, he viewed man’s happiness a result of knowing and behaving in line with logos.هراکليتوس از جمله فيلسوفان پيشاسقراطي مهمي است که در زمينة اخلاق پارهنوشتههايي از وي باقي مانده است. براي فهم ديدگاههاي اخلاقي وي علاوه بر پارهنوشته هاي موجود، توجه به بستري که تفکر هراکليتوس در آن شکل گرفته، ضرورت دارد. هراکليتوس تحتتأثير دو سنتي قرار داشت که در عصر وي جريان داشتند: سنت اول تحتتأثير هومر، شعرا و حکماي اوليهيي چون سولون، باياس و ديگران بود که ويژگي بارز آن اعتقاد به خدايان انسانوار بود. سنت ديگر، سنت علمي و فني جديدي بود که در همان قرن در ميلتوس تحتتأثير کساني همچون طالس و آناکسيمندر شکل گرفته بود که دغدغه اصلي آن جهان شناسي، يعني فهم چگونگي ايجاد، بقا و درنهايت فناي نظم جهاني بود. در واقع، فلسفه هراکليتوس را ميتوان پلي ميان اين دو سنت مختلف دانست. از آنجايي که هراکليتوس، قانون جهاني و قانون انساني (نظم جهاني و نظم انساني) را يکي ميدانست، ميتوان گفت که موضوع و هدف واقعي وي نه جهان فيزيکي بلکه موقعيت و وضعيت انسان در آن بود. اخلاق هراکليتوس همچون ساير فلاسفه يونان باستان گونه يي اخلاق فضيلت بود که محور اصلي آن را فضيلت و سعادت شکل ميداد. هراکليتوس در حوزه فضايل، هم به فضايل اخلاقي و هم به فضايل عقلاني پرداخته است. وي درخصوص فضايل اخلاقي با تفکيک ميان لذات جسماني و غيرجسماني، درنهايت افراط و تفريط را مردود شمرده و اعتدال و ميانه روي در لذات را بعنوان ملاک رفتار انسان معرفي ميکند. در زمينه فضايل عقلاني نيز بر فضيلت حکمت تکيه کرده و بر اين باور است که حکمت، صرف زياد دانستن نيست، بلکه حکمت، معرفت متأملانه و آگاهانهيي است که مطابق لوگوس باشد. در نتيجه، تأکيد بيشتر وي بر فضايل عقلاني است تا فضايل اخلاقي. درنهايت نيز هراکليتوس سعادت انسان را نتيجه شناخت و رفتار مطابق لوگوس ميداند. http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23331مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-95898320181220Effects of Stoic Logic on the Development of the Concepts and Technical Terms of the Discussion of Conditional Propositions in the Islamic Periodتأثير منطق رواقي در شکلگيري مفاهيم و اصطلاحات مبحث شرطيات در دوره اسلامي149168faامين شاهورديدانشگاه اصفهان000000029125131X2018530Afnan and Sami al-Nishar believe that Islamic philosophers found access to the main texts of Stoic thinkers during the translation movement. Nevertheless, Josef van Ess maintains that Muslim philosophers were exposed to Stoic teachings in the course of the cultural interactions between Muslims and the residents of newly conquered regions. In the present paper, after criticizing these two ideas, the writer agrees with Dimitri Gutas’s view regarding the indirect impact of Stoic logical doctrines through the works of such logicians as Galen and Alexander of Aphrodisias. Then, by examining the concepts and technical terms which are employed by Stoic logicians in the analysis of conditional propositions and reasonings, he investigates the effects of such concepts and terms through the works of the above-mentioned logicians in the development of certain concepts such as conflict, necessity, and exception.افنان و سامي النشار معتقدند متون اصلي انديشمندان رواقي در طي نهضت ترجمه در اختيار متفکران دورة اسلامي قرار گرفته است، در حالي که طبق ديدگاه ثيلت و فان اس، آموزههاي رواقي در طي تعاملات فرهنگي ميان مسلمانان و ساکنان مناطق تازه فتح شده، به انديشمندان مسلمان منتقل شده است. در نوشتار حاضر با انتقاد از اين دو نظريه، ديدگاه گوتاس درخصوص تأثير غيرمستقيم آموزههاي منطق رواقي از طريق آثار منطقداناني همچون جالينوس و اسکندر افروديسي مورد تأييد قرار ميگيرد. سپس با بررسي مفاهيم و اصطلاحات بکار گرفته شده توسط منطقدانان رواقي در تحليل گزارهها و استدلالهاي شرطي، چگونگي تأثير اين مفاهيم و اصطلاحات از خلال آثار منطقداناني همچون جالينوس و اسکندر افروديسي در شکلگيري مفاهيمي مانند «عناد»، «لزوم» و «استثناء» مورد بررسي قرار ميگيرد.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23332