مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621forewordسخن سردبير110faدکتر حسینکلباسی اشتریدانشگاه علامه طباطبايي2017312از زمره منابع مهم آگاهي ما از آراء و افكار و ملل و نحل گذشتگان از حكما و فيلسوفان ـ بويژه در سنت يوناني گزارش مورخان و عقايدنگاران، فهرست‌نويسان و نيز تك‌نگاريها و تذكره‌ها و تراجم مختصر و مفصلي است كه دست‌كم بلحاظ سبك و مضمون تا حدود يك سده پيش در سنت تاريخ‌نويسي ما رواج داشته است؛ آثاري چون عيون الانباء، طبقات الاطباء، تاريخ الحكماء، وفيات الاعيان، كنزالحكمة، درة التاج، طبقات‌الحكماء، مروج‌الذهب و شماري از ايندست، سرشار از داده‌ها و اخباري است دربارة احوالات و افكار و آثار قدما كه امروزه هرچند بنحو وسيع در تتبعات و نوشته‌هاي تحقيقي مورد استناد قرار ميگيرند، ليكن حدود و ثغور اعتبار داده‌هاي اين آثار دقيقاً روشن نشده و به اصطلاح مورد ارزيابي انتقادي قرار نگرفته است، اما گذشته از اين، پرسش اساسي اين است كه مناط اعتبار گزارشهاي قديم و جديد در چيست؟ اگر براي نمونه به تصوير افلاطون و ارسطو و نيز حكماي پيشاسقراطي در منابع قديم و جديد بنگريم، تفاوت در جزئيات و مفردات نيست، بلكه در اساس ميان معرفي ويژگيهاي فكري، مكتب و مدرسه، آموزه‌ها و مقاصد تعليمي اين چهره‌ها تفاوت ديده ميشود. ميان فيثاغورس و امپدكلس و افلاطون الهي و آمونيوس و بليناس و فرفوريوس حكيم در منابع قديم و تصوير همين اشخاص در تاريخ فلسفه‌هاي دو قرن اخير فاصله از زمين تا آسمان است. با گفتن اينكه به استناد پژوهشها و يافته‌هاي جديد، طبيعتاً اعتبار منابع متأخر افزونتر است، در واقع به نوعي پاسخ اقناعي راضي شده‌ايم، ليكن سخن بر سر اختلاف افق و عالم است. افلاطون و ارسطوي قدما متعلق به عالمي است كه بنابر اصول و مباني آن، رود جاري حكمت بواسطه سلسله نبوت به سرچشمه وحي و دين و شريعت الهي متصل است و حكيمان در شرق و غرب عالم به درجات و تفاريق از اين جريان معرفتي بهره گرفته‌اند. در اين عالم، حكمت نه منحصر به بحث و نظر است و نه مقيد به برهان و استدلال عقلي، بلكه ذوق و شهود و يافت قلبي نيز در آن راه دارد و وحدت و يكپارچگي در تمامي شئون و مراتب آن ديده ميشود. حكيمان در واقع اگر خود از زمره انبيا و حاملان وحي الهي نيستند، اما مع الواسطه متصل و مرتبط به شجره پربار وحي و ملهم از رسولان و پيامبران خدايند. از اين تصوير در منابع اخير بكلّي خبري نيست! چرا؟ فيلسوفان قديم در روايت متأخر، متفكراني‌ هستند در عداد پژوهشگران طبيعت‌شناس، منجمان، طبيبان و رياضي‌دانان زبردستي كه از زمان و عصر خود قدري جلوتر بوده‌اند و اكنون جز سخنان پراكنده، كلمات قصار، كوته‌نوشتها و پاره‌ها چيزي از آنان در اختيار ما نيست. در اين منابع، حكمت قديم متعلق به دوره ما قبل عقل (پريلوژي) و عصر اسطوره و شاعري است، در حالي كه فلسفه به ديدگاه متأخرين، بر مبناي عقل و علم تجربي و اسطوره‌زدايي است. در واقع در اين عالم، مطالعه آراء و مكاتب و احياناً احوالات اين حكما اگر وجه صرفاً زيباشناختي نداشته باشد، حداكثر در حكم مقدمه و تمهيدي است براي دوره موسوم به منطق و عقل استدلالي و اين بي‌ترديد صورتي از غلبه تاريخ انگاري و احياناً نگاه تحصلي (پوزيتيويستي) به جريان علماست؛ همان نگاهي كه بر حركت تاريخي و قهري از اسطوره و پندار به علم و عقل تأكيد دارد. در تأييد و تقويم چنين ديدگاهي، يافته‌هاي باستان‌شناسي و مردم‌شناسي و زبانشناسي نيز بكار مي‌آيد، ضمن آنكه تبحر قدما در كيميا و علوم خفيه و دانش حروف و اعداد و احياناً آميختگي اينها به آراء فلسفي به منسوخ شدن نظام فكري آنان دامن ميزند و در مقابل، اعتبار و حجيت تصوير متأخران مقبوليت عام يافته و چند و چون دربارة آن ناموجه مينمايد. هيچكس نبايد و نميتواند در نقش روشنگرانه اسناد و مدارك تاريخي ترديد كند، اما آيا به فرض روشن شد كه اثولوجيا و درباره علل و خير محض از آن ارسطو نيست و از زمره نوشته‌هاي نوافلاطونيان است و ارسطوي واقعي نه در خلال نوشته‌هاي اوليه و محاورات، بلكه در خلال آثار رسمي متداول جلوه كرده است؟ چگونه ميتوان اعتبار تصوير اخير را پذيرفت؟ اينكه هندسه و رياضي قديم مشتمل بر چه حقايقي بوده است و با وجه هستي‌شناختي حكمت قديم چه نسبتي، داشته، خود به روشن شدن مقام علم و حكمت قديم و ميزان اعتبار يا عدم اعتبار تلقي قدما مدد ميكند ولي اكنون پرسش نخست وجه دقيقتري مييابد: براستي مناط اعتبار گزارشهاي متأخران و بي اعتباري يا تشكيك و ترديد گزارشهاي متقدمان در تاريخ نگاري فلسفي چيست؟ چرا و چگونه روايت متقدمان فاقد اعتبار و روايت متأخران اعتبار مطلق يافته است؟ اكنون اين نوشته را به صرف طرح پرسش و پاسخ مطرح نموده و در شماره آتي فصلنامه آن را پي خواهيم گرفت. http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23167

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621Historical Development and Pre-Suppositions of the Theory of the Principiality of Existence in Tusi’s Analysisتطور تاريخي و پيش¬انگاره¬هاي نظريه اصالت وجود در تحليل خواجه نصيرالدين طوسي110faهاشم قربانيدانشگاه بين¬المللي امام خميني (ره) 2017312The theory of the principiality of existence or quiddity lacks a systematic model in pre-Sadrian thoughts; however, it is based on certain presuppositions the discovery of which can illuminate Muslim thinkers’ approach to this problem. Khwajah Nasir al-Din Tusi has explained his epistemological ideas regarding these presuppositions. This paper deals with some of the presuppositions underlying the principiality of existence or quiddity as presented by Tusi. Some of them are as follows: 1) the problem of the addition of existence and quiddity and its quality; 2) detecting the relationship between existence and quiddity; 3) the mind or the outside as the place of the realization of this relationship, and 4) evaluating the referents of the mentioned analysis and the realization of quiddity and existence in the outside or emphasizing the exclusive realization of one of them. Through his analyses of each of these presuppositions, Tusi adopts an approach which can represent his agreement or disagreement with the principiality of existence. Accordingly, although the theory of the principiality of existence did not occupy his mind as a problem, his epistemological presuppositions regarding existence and quiddity are consistent with it. The development of the relationship between the ideas of Tusi and Mulla Sadra can be analyzed through explaining the former’s standpoints regarding the above-mentioned presuppositions and his influence over Mulla Sadra.نظريه اصالت وجود يا ماهيت در انديشه هاي پيشاصدرايي هرچند داراي طرحي نظام مند نيست، اما استوار بر پيش‌انگاره هايي است که کشف آنها رويکرد انديشمندان مسلمان را در ترسيم مسئله روشن ميسازد. خواجه نصيرالدين طوسي، مواضع معرفتي خود را در برابر آن پيش انگاره ها تبيين کرده است. در اين جستار، به برخي از پيش انگاره هاي اصالت وجود يا ماهيت در تصويرسازي طوسي پرداخته شده است. براين اساس: 1) مسئله زيادت وجود و ماهيت و چگونگي آن، 2) شناساندن ارتباط وجود و ماهيت، 3) جايگاه تحقق اين ارتباط: خارج يا ذهن؟ و 4) مصداق سنجي تحليل ياد شده و تحقق داشت ماهيت و وجود در خارج يا تأکيد بر تحقق انحصاري يکي از آن دو، از اين پيشفرضها محسوب ميشود. طوسي با تحليلهاي خود در هريک از مواضع يادشده رويکردي اخذ ميکند که ميتوان همسويي يا عدم واگرايي او را با اصالت بخشي به وجود نشان داد. ازاينرو، هرچند نظريه اصالت وجود بعنوان يک مسئله براي طوسي مطرح نبود، اما پيش‌انگاره هاي معرفتي او درباب وجود و ماهيت سازگار با اين نظريه است. خط سير ارتباطي طوسي ـ صدرايي را ميتوان با تبيين مواضع طوسي درباب آن پيش‌انگاره ها و تأثير او بر ملاصدرا تحليل کرد.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23168

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621Incompleteness of Heidegger’s Interpretation of Platonic Truth: A Critical Review of Plato’s Doctrine of Truthناتماميت تفسير هايدگر از حقيقت افلاطوني (خوانشي انتقادي از آموزه افلاطون درباب حقيقت)110faسعيد بيناي مطلقدانشگاه اصفهانسيدمجيد کماليدانشگاه اصفهان2017312In his treatise of Plato’s Doctrine of Truth, by referring to Plato’s “Allegory of the Cave”, Heidegger intends to demonstrate that the meaning of truth in Platonic philosophy underwent some transformation comparing to how pre-Socratic Greeks defined it. Here, truth as unhiddenness is reduced to truth as “true” and “correspondence”. The purpose of the present paper is to explain that Heidegger’s interpretation of Platonic truth does not cover all of Plato’s ideas regarding the meaning of truth. Accordingly, by referring to some of Plato’s ideas regarding, for example, “good”, “beauty”, “existence”, and “truth”, the writers have tried to disclose some of the contradictory points of Heidegger’s interpretation of the meaning of truth in Plato’s philosophy. They have also tried to demonstrate that Heidegger’s reading of Plato is reductionist in nature, and that downgrading the meaning of truth merely to the level of “true” and “correspondence”, more than being based on Plato’s documented ideas, originates in Heidegger’s will to call the whole history of Western philosophy as Western metaphysics.هايدگر در رساله آموزه افلاطون در باب حقيقت، با رجوع به «تمثيل غار» افلاطون بر آن ميشود که معناي حقيقت در انديشه افلاطون نسبت به آنچه يونانيان پيشاسقراطي از حقيقت مراد ميکردند، دستخوش دگرديسي ميگردد؛ تا آنجا که حقيقت بمثابه «نامستوري»، به حقيقت بعنوان «صدق» و «مطابقت» تقليل مييابد. هدف نوشتار حاضر تبيين اين نکته است که تفسير هايدگر از حقيقت نزد افلاطون، تماميت انديشه افلاطون دربارة معناي حقيقت را شامل نميشود. ازاينرو، کوشش ميشود، با رجوع به برخي آراء افلاطون در باب مثال «خير»، مثال «زيبايي»، «وجود» و «حقيقت» (الثيا)، برخي موارد ناقض تفسير هايدگر از معناي حقيقت در نظام فکري افلاطون نشان داده شود. همچنين ميکوشيم، نشان دهيم كه مواجهه هايدگر با افلاطون، تقليل‌گراست و فروکاستن معناي حقيقت به صرف صدق و مطابقت، پيش از آنکه دربارة مستندات آراء افلاطون باشد، ناشي از اراده خود هايدگر براي نامگذاري تماميت تاريخ فکري غربي با عنوان متافيزيک غربي بوده است.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23169

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621Philosophy and Religious law in Spinoza’s Theologico-Political Treatise: Admist Averroism and Textualismفلسفه و شريعت در رساله الهياتي‌ـسياسي اسپينوزا در ميانه ابن رشدگرايي و نص¬گرايي110faرضا نجف¬زادهدانشگاه شهيد بهشتي2017312Given the Multi-cultural nature of the development of philosophical systems, it can be claimed that Baruch Benedict de Spinoza formulated his view of the problem of the possibility or impossibility of concurrence of philosophy and religion in line with the tradition of Latin and Jewish Averroists. A major part of his Theologico-Political Treatise is devoted to responding to this problem. Spinoza’s philosophical thoughts were influenced by several philosophical and political traditions. Inspired by the naturalist philosophers of the Renaissance period, he advocated the radical republican tradition and played a significant role in developing the radical Enlightenment heritage. In unity with such trends and while being influenced by the Protestant religious reforms tradition and having a Jewish educational background, Spinoza was continually occupied with the important problem of the possibility or impossibility of reconciling theology and philosophy or religion and rationality. This radical philosopher of the Enlightenment Period encountered holy texts in the light of the Islamic and Jewish legacies of rational thoughts. In order to provide an answer to this problem, he openly dealt with the rationalist and textualist trends of Judaism. Given the huge contribution of Islamic rational thoughts to the rise of the Middle Age Jewish philosophy, his thoughts also dragged him to the domain of Islamic rational philosophy. In comparison to Muslim and Jewish textualists and rationalists of the Middle Ages, he chose the middle way and defended the reasons for his choice in the theological parts of his Theologico- Political Treatise: he argued that neither is philosophy at the service of religion, nor is religion at the service of philosophy. Based on this Spinozist idea, two hypotheses can be postulated: 1) the impossibility of the unity of philosophy and religion in Theologico-Political Treatise does not necessarily indicate providing some secular principles for the public domain; 2) following the historical hermeneutic approach to holy texts, this treatise provides a fideist theory which frees the vast field of living in the modern world from meaningless sterility and coldness. با در نظر گرفتن سرشت چندفرهنگي تکوين سيستمهاي فکري، ميتوان گفت باروخ بنديکت اسپينوزا نگاه خود به مسئلة امکان يا امتناع توفيق بين فلسفه و شريعت را در امتداد سنتِ ابن‌رشدگرايان لاتين و يهود صورتبندي کرده است. بخش عمده‌يي از رسالة الهياتي ‌ـ سياسي مصروف پاسخ دادن به اين مسئله شده است. فکر فلسفي اسپينوزا از چندين سنت فلسفي و سياسي تأثير گرفته است. وي که از متفکران طبيعي-مسلک دوران رنسانس الهام گرفته است، به سنت جمهوري خواهي راديکال تعلق دارد و در تکوين ميراث روشنگري راديکال سهمي عمده داشته است. در پيوند با اين جريانها، وي در عين حال از سنت اصلاحات ديني پروتستان نيز متأثر بوده و سابقة تربيت يهودي دارد. اسپينوزا با مسئلة بزرگ امکان يا امتناع جمع بين الهيات و فلسفه، يا ديانت و عقلانيت درگير است. مواجهه فيلسوف روشنگري راديکال با نص مقدس، در پرتو امکانهاي ميراث فکر عقلاني يهودي و اسلامي صورت گرفته است. وي براي پاسخ به آن مسئلة بزرگ، آشکارا با جريانهاي عقلگرا و نص‌گراي تاريخ ديانت يهود رويارو ميشود. به اعتبار سهم عظيم تفکر عقلي اسلامي در برآمدنِ فلسفة يهودي قرون ميانه، تأملات اسپينوزا او را به ميدانِ فکر عقلي اسلامي نيز ميکشاند. در مقايسه با نص‌گرايان و عقلگرايانِ مسلمان و يهودي قرون ميانه، وي راه ميانه را برگزيده و در بخشهاي الهياتي رسالة الهياتي ـ سياسي در دفاع از اين حکم احتجاج ميکند كه: نه فلسفه خادم شريعت و نه شريعت خادم فلسفه است. برپاية اين رأي اسپينوزايي، ميتوان اين دو فرضية مکمل را مطرح کرد: 1) امتناع جمع بين فلسفه و شريعت در رسالة الهياتي ـ سياسي لزوماً به معني تمهيد مباني عُرفي براي حوزة عمومي نيست. 2) رسالة الهياتي ـ سياسي از رهگذرِ هرمنوتيکِ تاريخي نص، نظريه ‌يي ايمان گرايانه تمهيد ميکند که حوزة فراخِ زندگي در وضعيت مدرن را از ستروني و سردي بي معنايي رهايي ميبخشد. http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23170

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621Rereading Suhrawardi’s Illuminationist Philosophy in the Light of Pierre Hadot’s Philosophical Model: Philosophy as a Way of Lifeبازخواني حکمت اشراق سهروردي در پرتو الگوي فلسفي پي يرآدو ؛ فلسفه بمثابه روش زندگي110faاميرعباس عليزمانيدانشگاه تهران زهرا رستاخيز قصرالدشتيدانشگاه آزاد اسلامی2017312Pierre Hadot (1922-2010), the contemporary French philosopher showed the dynamism and true life of philosophy in philosophers’ everyday life through presenting a philosophical model, called Philosophy as a Way of Life, which is the product of his several years of research in the field of ancient philosophy. In this paper, the writers have tried to analyze and interpret Suhrawardi’s Illuminationist philosophy based on this model. Accordingly, in the first part, in addition to introducing the mentioned model, they explain its important elements such as the philosophical language of spiritual practice and its place in studying philosophical schools pursuing spiritual guidance. The second part provides an analysis and interpretation of the Illuminationist philosophy in the framework of this model. Therefore, it initially propounds the basic principles of Suhrawardi’s school regarding light, the hierarchy of lights, the soul and its significance, the world of Ideas and its necessity, epistemology, and ontology. Discussing the fundamental principles of Illuminationist philosophy helps to specify the way of life and its elements and features in this school in relation to the philosophical model of “Philosophy as a Way of Life”. Since Suhrawardi’s Illuminationist philosophy bears a tight unity with gnosis and spiritual wayfaring, it is difficult to perceive it philosophically and to demonstrate its structural coherence in explaining various philosophical problems. Through presenting certain strategies, Hadot’s model enables researchers to develop a coherent and comprehensive perception of the problems propounded in this philosophical-gnostic school and the way of life it advocates.پي يرآدو (2010ـ1922.م) فيلسوف فرانسوي معاصر، با عرضه الگوي فلسفي ـ فلسفه بمثابة روش زندگي ـ که حاصل سالها پژوهش او در زمينة فلسفة باستان است، پويايي و حيات حقيقي فلسفه را در زندگي روزمرة فيلسوف نشان ميدهد. در اين پژوهش سعي بر آن است که با بکارگيري اين الگو به تحليل و بازخواني مکتب اشراق سهروردي بپردازيم. به اين منظور، علاوه بر معرفي الگوي فلسفي ـ فلسفه بمثابة روش زندگي ـ به توضيح مؤلفه‌هاي مهم آن از جمله: گفتار فلسفي تمرينات معنوي و جايگاه آن در بررسي مکاتب فلسفي ارشاد معنوي ميپردازيم. پس از آشنايي با الگوي فلسفه بمثابة روش زندگي در بخش دوم نوشتار حاضر به تحليل و بازخواني حکمت اشراق در قالب اين الگوي فلسفي ميپردازيم. به اين منظور، ابتدا به طرح مسائل اساسي مکتب اشراق همچون نور و سلسله مراتب انوار، نفس و اهميت آن در مکتب اشراق، عالم مثال و ضرورت آن، معرفت‌شناسي و هستي‌شناسي در مکتب اشراق، خواهيم پرداخت. بيان مسائل و موضوعات بنيادين در مکتب اشراق سبب ميشود تا با توجه به اين الگوي فلسفي بتوانيم روش زندگي مکتب اشراق را مشخص کنيم و سپس عناصر و ويژگيهاي اين روش زندگي را با توجه به الگوي فلسفه بمثابة روش زندگي نشان ميدهيم. از آنجا که مکتب اشراق سهروردي پيوندي عميق با عرفان و سير و سلوک معنوي دارد، شناخت و درک آن فلسفي و نشان دادن انسجام ساختاري آن در بيان مسائل مختلف فلسفي با دشواري همراه است. الگوي فلسفه بمثابة روش زندگي با ارائة راهکارهايي محقق را قادر ميسازد تا درک يکپارچه و جامع خويش از مسائل و موضوعات مطرح شده در اين مکتب فلسفي ـ عرفاني را بخوبي و در ساية يافتن روش زندگي منتخب از سوي اين مکتب نشان دهد. http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23171

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621A Study of the Idea of Crisis in Husserl’s View and its Background in the 19th Century European Philosophyبررسي نگره‌ بحران در نظر هوسرل و زمينه‌هاي آن در فلسفه قرن نوزدهم اروپا110faسيدمسعود سيفدانشگاه بين¬المللي امام خميني (ره) قزوين افشين مؤذندانشگاه بين¬المللي امام خميني (ره) قزوين 2017312At the beginning of the 20th century a vast trend which was unanimously called “the crisis of European science and culture” by its advocates emerged in Europe. Following the same trend, Husserl, one of the distinguished European thinkers of the early 20th century, introduced phenomenology as a solution to overcome this full-scale crisis, which, in his view, dominated Europe during the second half of the 19th century. He maintained that this crisis manifested itself in the form of absence of unity and coherence in philosophy and sciences (both natural and human sciences), as well as in the alienation of sciences from people’s everyday life. Husserl argued that the roots and causes of this crisis must be sought in the scientific and philosophical approaches of the 19th century Europe. During this period and after the demise of Hegel, certain schools such as Marxism, biologism, and historical hermeneutics appeared under the influence of Hegelian schools and the idea of historical relativism that they advocated. A common feature of all of them was their interest in relativism. Each of these schools, through negating the possibility of achieving a single and certain truth and also relativising it based on its own principles provided the context for the development of the above-mentioned crisis. After disclosing the nature of crisis in the philosophical principles of the West and through presenting a critical interpretation of Cartesian fundamentalism. Husserl suggested a method called “phenomenological interpretation” in order to have access to a solid and unifying basis for sciences. In spite of the several criticisms targeting this method, it has turned into one of the most fundamental phenomenological elements which has influenced a11 the philosophical schools which were developed after this prominent philosopher.در اوايل قرن بيستم ميلادي جريان گسترده‌‌يي پديدار گشت که نويسندگان آن در اشاره به بحران علم و فرهنگ اروپايي با يکديگر همصدا بودند. ادموند هوسرل نيز بعنوان يکي از متفکرين برجستة اروپايي در اوايل قرن بيستم، همگام با اين جريان، پديدارشناسي را بعنوان راهکار غلبه بر اين بحران همه‌جانبه ارائه ميکند که از نظر وي نيمة دوم قرن نوزدهم اروپا را دربرگرفته است. از نظر او اين بحران بصورت فقدان وحدت و انسجام در فلسفه و علوم، اعم از علوم طبيعي و انساني و همچنين بيگانگي علوم از زندگي روزمرة انسان ظهور و بروز يافته است و ريشه‌ها و علل اين بحران بايد در رويکردهاي علمي و فلسفي قرن نوزدهم اروپا جستجو شود. در اين قرن پس از مرگ هگل، با تأثر از مکاتب هگلي و نسبيت‌انگاري تاريخي برآمده از آنها، جريانهايي چون مارکسيسم، بيولوژيسم و هرمنوتيک تاريخ‌گرا پديد آمد که وجه اشتراک همه آنها تمايل به سمت نسبيت‌گرايي بود. اين جريانها هرکدام از منظر خود با نفي امکان نيل به يک حقيقت واحد و يقيني و همچنين نسبي‌سازي اين حقيقت، موجبات بحران مذکور را فراهم آوردند. هوسرل پس از آشکار ساختن ماهيت بحران در مباني تفکر غرب، از طريق خوانشي انتقادي از ريشه‌گرايي دکارتي و در جهت دستيابي به يک بنيان متقن و وحدت‌بخش براي علوم، روشي را با نام «تأويل پديدارشناسانه» پيشنهاد نمود که برغم اينکه پس از وي انتقادات فراواني را برانگيخت، اما به يکي از اصليترين عناصر پديدارشناسي تبديل شد که تقريباً در تمامي انديشه‌هاي پس از هوسرل تأثيرگذار بوده است.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23172

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621The Idea of Order in the History of Greek Philosophy: A Study of the Epistemological-Ontological Aspects of Order in Plato’s Political Philosophyايده نظم در تاريخ فلسفه يونان؛ بررسي وجوه معرفتي- هستي¬شناختي نظم در فلسفه سياسي افلاطون110faعبدالرسول حسني فردانشگاه سيستان و بلوچستان0000000290899624حمزه عالمي چراغعليدانشگاه تربيت مدرس 2017312One of the issues which has united the ontological, epistemological, and anthropological dimensions of philosophical thought in the course of history and has continually affected and determined the related social and political directions and general trends is “order”. In other words, order enjoys three ontological, epistemological, and anthropological aspects with respect to political life in society and can function as the basis for the interpretation and formation of the history of philosophy. In Greek philosophy, order is one of the philosophical principles which, due to its influence over different schools of philosophy and philosophers during the whole history of philosophical thought, enjoys an important and unique role and status. The issue of order in Platonic philosophy proved to be a turning point in this regard. Accordingly, in this paper it has been tried to explore the philosophical concept of order from its epistemological, ontological, and anthropological aspects in the history of Greek philosophy ,in general, and in Platonic philosophy, in particular. The writers have also aimed to demonstrate its influence and directive role in Plato’s political philosophy. Therefore, following an analytic-descriptive method, they firstly cast a historical glance at the concept of order in the works of pre-Platonic thinkers. Then they investigate his general philosophy and, particularly, his political philosophy with respect to the above-mentioned dimensions while emphasizing his desirable political and educational systems based on his idea of order. Their findings indicate that a philosophical thought based on order might begin with a mythological and naturalist view; nevertheless, with the later development of human thought, it shifts its attention to a kind of order with mathematical, cosmological, and metaphysical tendencies. Following this process, the Platonic natural and mathematical view of order unites with a divine and virtuous view of order. Consequently, as both the context and basis of other virtues and also as the ultimate goal of philosophy, it develops a political-social form in connection with law.يكي از مسائلي كه نقطه اتحاد وجوه هستي‌شناسي، معرفت‌شناسي و انسان‌شناسي تفكر فلسفي در طول تاريخ و تأثير گذار و تعيين‌كننده جهت و جريان كلي سياست و اجتماع است، موضوع و ايده نظم است. بعبارتي، نظم هم وجه هستي‌شناسي و معرفت‌شناسي و هم وجه انسان‌شناسي در ارتباط با زندگي سياسي در شهر و جامعه دارد بطوري كه تاريخ فلسفه را ميتوان بر محوريت اين ايده نظم تفسير و صورتبندي كرد. نظم در تفكر فلسفي يونان يكي از انديشه هاي فلسفي است كه بسبب تأثير و جهت‌دهندگي به ساير انديشه ها و متفكران در طول تاريخ تفكر فلسفي، نقش و جايگاه مهم و يگانه‌يي دارد و در اين ميان انديشه افلاطون يكي از نقاط عطف آن بشمار ميرود. بر اين اساس، در نوشتار حاضر تلاش گرديده مفهوم فلسفي نظم از جهات معرفتي، هستي شناسي و انسان شناسي در تاريخ تفكر فلسفي يونان و بصورت خاص افلاطون مورد بررسي قرار گيرد و تأثير و جهت‌دهندگي آن در فلسفه سياسي افلاطون نشان داده شود. از اين جهت در اين نوشتار با روشي تحليلي توصيفي در گام اول نگاهي تاريخي به مفهوم نظم در انديشمندان قبل از افلاطون انداخته شده است و سپس فلسفه افلاطون بطور عام از جهات هستي شناسي و معرفت شناسي و بطور خاص فلسفه سياسي افلاطون با تأكيد بر نظام سياسي مطلوب، نظام تربيتي و ... بر اساس اين ايده نظم، مورد بررسي قرار گرفته است. بطور كلي بررسيهاي انجام شده نشان ميدهد تفكر فلسفي معطوف به نظم، اگرچه با نوعي نگاه افسانه‌يي و طبيعت گرايي آغاز ميگردد ولي با تحول تفكر انسان از جهان افسانه‌يي و نگرش نظم طبيعي، به نظم با سويه رياضي، جهان‌شناسانه و متافيزيكي متحول ميشود. در ادامه اين جريان در تفكر افلاطون، نگرش طبيعي و رياضي به نظم با نگرش الهي و فضيلت مندانه پيوند مييابد و نظم بعنوان هم‌ زمينه و اساس ديگر فضيلتها و هم هدف نهايي فلسفه، صورتي سياسي ـ اجتماعي در ارتباط با قانون مييابد.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23173

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621Life in Harmony with Nature in the View of Three Stoic Philosophers: Seneca, Epictetus, and Marcus Aureliusزندگي هماهنگ با طبيعت از نظر سه فيلسوف رواقي؛ سنکا، اپيکتتوس و مارکوس اورليوس110faمحمدجواد اسماعيليمؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايرانسينا مشايخيعلوم انساني2017312The main slogan of Stoic philosophy is “Life in Harmony with Nature”, which also signifies the unity between physics and ethics in stoics’ ideas. The study of the roots of this slogan in the view of Stoic philosophers; from Zeno of Cilium, the founder of Stoic philosophy to Marcus, Aurelius, the last Stoic philosophers, indicates the expansion of the semantic domain of “Life in Harmony with Nature”, as follows: 1) individual nature in the sense of harmony with the rational faculty; 2) general nature in the sense of harmony with fate and those affairs which are beyond our control, and 3) social nature in the sense of harmony with society and social laws. Interestingly enough, in Stoic ethics there are some terms for each of these semantic domains in relation to natural sciences; for example, self-preservation, kindness, common sense, and providence in the world. This paper mainly focuses on the problem of functions of “Life in Harmony with Nature” in Stoic ethics based on the ideas of Seneca, Epictetus, and Aurelius as recorded in their existing works. Finally, it concludes that Stoic philosophers, particularly the three mentioned above, mainly emphasize the Stoic concept of “Life in Harmony with Nature” in order to create a unity between Man’s inner order and the general order of nature and society. This is because, in this school of philosophy, Man is a part of the whole and must use this relationship in order to attain happiness and harmony between themselves, society, and the whole.«زندگي هماهنگ با طبيعت» شعار اصلي فلسفة رواقي است. همچنين اين مفهوم پيوند ميان طبيعيات و اخلاق را در آراء رواقيان بخوبي نمايان ميسازد. تحقيق در باب ريشه‌هاي اين مفهوم در آراء رواقيان از «زنون کيتيومي» مؤسس مکتب رواقي تا «مارکوس اورليوس» آخرين فيلسوف رواقي، از بسط يافتن گسترة معاني «هماهنگي با طبيعت» حکايت دارد: 1) طبيعت فردي، بمعناي هماهنگي با قوة عاقله؛ 2) طبيعت کلي، بمعناي هماهنگي با تقدير و اموري که در اختيار ما نيستند؛ 3) طبيعت اجتماعي، بمعناي هماهنگي با اجتماع و قوانين اجتماعي. جالب توجه است که در اخلاق رواقيان براي هرکدام از اين گستره‌ها، از اصطلاحات ناظر به طبيعيات استفاده شده است؛ بعنوان مثال، مفاهيم صيانت ذات، مهرباني، عقل سليم و مشيت الهي در جهان. مسئلة اصلي در اين تحقيق، کارکردهاي «زندگي هماهنگ با طبيعت» در اخلاق رواقي است. از اينرو، بررسي ما در آراء سه فيلسوف رواقي ـ سنکا، اپيکتتوس و اورليوس ـ بر پاية منابع موجود از ايشان، صورت گرفته است. در پايان نيز بعنوان نتيجه‌گيري چنين خواهد آمد که تلاش رواقيان، بخصوص اين سه فيلسوف، در جهت تأکيد بر مفهوم رواقي «زندگي هماهنگ با طبيعت» براي ايجاد پيوند ميان نظم درون انسان و نظم کلّ طبيعت و اجتماع است، زيرا در فلسفة رواقي، انسان جزئي از کلّ است و با اين ارتباط ميبايست به هماهنگي و سعادت خود، اجتماع و کلّ کمک کند.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23174

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589712016621Logos and Motion in Heraclitusلوگوس و حركت در فلسفه هراكليتوس110faسيدمحمدرضا حسيني خامنهدانشگاه علامه طباطباييرضا سلیمان حشمتدانشگاه علامه طباطبايي2017312Heraclitus is usually recognized as a philosopher who believes in the motion and becoming of all things. He also maintains that there is a kind of conflict among opposites, which finally leads to their unity. However, not much attention is paid to the fixed principles that exist in his philosophy. The most important of all of them is logos, which is also referred to by some other terms such as fire, God (theos), etc. Logos is a fixed divine principle which establishes harmony among all things, and a philosopher is an individual who hears the words of logos and acts accordingly. Therefore, it can be said that, in addition to the becoming of worldly things, Heraclitus also speaks of unity and consistency in his philosophy. هراكليتوس غالباً بعنوان فيلسوفي شناخته ميشود كه قائل به حركت و صيرورت در تمامي اشياء است. او قائل به نوعي نبرد و كشمكش ميان «اضداد» ميباشد كه مآلاً به وحدت ميان آنها مي‌انجامد. اما در مكتب او اصول ثابتي هست كه كمتر به آن توجه ميشود، مهمترين اين اصول، لوگوس است كه تعابير ديگري ـ مانند آتش، خدا(تئوس) و غيره ـ نيز براي آن بكار ميرود. لوگوس بنظر هراكليتوس قانوني ثابت و الهي است كه ميان همه اشياء هماهنگي برقرار ميكند و بعقيده او «حكيم» كسي است كه كلام لوگوس را بشنود و مطابق آن رفتار كند. بر همين اساس است كه ميتوان گفت كه علاوه بر سيلان اشياء اين عالم، هراكليتوس در فلسفه خود به وحدت و ثبات نيز معتقد ميباشد.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23175