مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری تاریخ فلسفه 2008-9589 16 3 2026 5 19 An Analysis of the System of Gnosis and Practical Ethics in the Philosophy of Ibn Maytham al-Baḥrānī Based on Sharḥ Nahj al-Balāgha تحلیل نظام عرفان و اخلاق عملی در اندیشۀ ابن‌میثم بحرانی براساس شرح نهج‌البلاغه 73 90 fa سعید خدادادی دانشگاه لرستان زینب صداقتیان دانشگاه ملی مهارت مرجان امیدی حوزه علمیه خواهران مهزیار عالیشاهی حوزه علمیه قم 2025 12 28 <p>The present study investigates the style of gnosis and practical ethics from the perspective of Ibn Maytham al-Baḥrānī to clarify the relationship between divine knowledge and the two practical-ethical dimensions he proposes for attaining proximity to God. The main question here is how Ibn Maytham, by combining theoretical wisdom and practical virtues, has outlined the path to attaining proximity to God, and how this style differs from the ones offered by other schools of Islamic gnosis. He considers attaining proximity to God to be the result of simultaneously strengthening theoretical and practical faculties. Ibn Maytham believes that referring to two key aspects are necessary for introducing the gnostic style: 1) The theoretical aspect, which is not realized except through deep knowledge and understanding of God; 2) The practical aspect, which is possible through adherence to four moral virtues: wisdom, chastity, courage, and justice. This combination of knowledge and action leads to a deeper understanding and practical experience of divine proximity, demonstrating that gnostic growth is impossible without the simultaneous development of both aspects. Regarding ethical conduct, he also emphasizes self-discipline, control of desires, and avoidance of hypocrisy and ostentation.</p> <p>پژوهش حاضر به بررسی سبک عرفان و اخلاق عملی از دیدگاه ابن&zwnj;میثم بحرانی میپردازد تا رابطۀ بین معرفت الهی و دو بُعد عملیِ اخلاقی&zwnj;یی که او برای وصول به قرب الهی مطرح میکند، روشن شود. پرسش اصلی مقاله اینست که چگونه ابن&zwnj;میثم با تلفیق حکمت نظری و فضایل عملی، مسیر وصول به قرب الهی را ترسیم کرده و این سبک چه تمایزی با سایر مکاتب عرفان اسلامی دارد؟ او وصول به قرب الهی را نتیجة تقویت همزمان قوای نظری و عملی میداند. ابن&zwnj;میثم برای معرفی سبک عرفانی دو جنبۀ کلیدی قائل است: 1) جنبۀ نظریه&zwnj;ورزی که محقق نمیشود مگر با معرفت و شناخت عمیق از خداوند؛ 2) جنبۀ عملی که با پایبندی به چهار فضیلت اخلاقیِ حکمت، عفت، شجاعت و عدالت امکانپذیر است. این ترکیب بین معرفت و عمل، به فهمِ عمیقتر و تجربه&zwnj;یی عملی از قرب الهی می&zwnj;انجامد و نشان میدهد که رشد عرفانی بدون توسعۀ هر دو جنبه با یکدیگر، غیرممکن است. او در سلوک اخلاقی نیز بر تربیت نفس، کنترل شهوت و پرهیز از ریا و تظاهر تأکید دارد.</p> http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/52592