مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217A Critical Evaluation of Ibn Sina’s Arguments on the Presential Perception of Essenceبراهين ابن سينا برادراک حضوري ذات در بوته نقد و ارزيابي95118faسمیهاجلیدانشگاه زنجانسحرکاوندیدانشگاه زنجان201772According to Islamic philosophers, the soul’s self-perception is of the type of presential knowledge. In other words, the soul’s awareness of its own essence, unlike what Descartes states in his concept of Cogito, does not occur through external objects, body organs, or soulish acts. Rather, the soul perceives its self free from its acts and states and with no reliance on the activities of material body. The prominent Islamic philosopher, Ibn Sina, has posed different arguments in order to demonstrate this claim, the most important of which is the argument of “floating man” or “suspended man”. However, an evaluation of such arguments seems to reveal that they are not capable of demonstrating their claim and, under the best circumstances, they can merely prove the difference between the soul’s self-knowledge and its knowledge of other objects. Therefore, it seems that either more solid arguments are necessary to demonstrate the soul’s independence in self-perception or the soul should not be considered independent of the body and, particularly, the brain in this regard.بنا به عقيدة فلاسفة اسلامي، ادراک ذات توسط نفس، معرفتي حضوري است؛ بدينمعنا که آگاهي نفس به ذات خود از طريق اشياء بيروني يا اعضاي بدن و يا افعال نفس، آنچنانکه دکارت در کوگتيوي خود طرح ميکند، اتفاق نمي افتد، بلکه نفس، فارغ از افعال و احوالش و با غير فعال شدن بدن مادي همچنان مدرک ذات خود است. فيلسوف بزرگ اسلامي، شيخ‌الرئيس، براهين مختلفي در اثبات اين ادعا مطرح کرده است که شناخته شده-ترين آنها برهان «هواي طلق» يا «انسان معلق» است. اما با ارزيابي اين براهين چنين بنظر ميرسد که آنها توان چنداني در اثبات مدعاي خود ندارند و در بهترين شرايط، تنها قادر به اثبات تفاوت علم نفس به خود با علم او به ساير اشياء هستند. بنابرين بنظر ميرسد يا بايد براي استقلال نفس در ادراک ذات بدنبال دلايل محکمتري بود و يا نفس را در علم به ذات خود، مستقل از بدن و بخصوص مغز ندانست. http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23257

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217A Study of Fakhr al-Din Razi’s Critique of Ibn Sina’s Argument on the Immateriality Dimension of Place with an Emphasis on its Historical Aspectبررسي انتقادات فخررازي به براهين ابن‌سينا در مورد بعد مجرد بودن مکان با تأکيد بر وجه تاريخي آن173192faاحسانکردی اردکانیدانشگاه اردکانمحمود صيديدانشگاه شاهد 201787Place has always been one of the most challenging philosophical discussions in the history of Islamic philosophy. Aristotle was the first to trigger this discussion. Through explaining the signs of place, he not only clarified the view of surface in this regard but also criticized other related theories, particularly, the theory of immaterial dimension or empty space (void). His misunderstanding of Plato’s words in the dialogue of Timaeus led to the development of the theory of void in the discussion of place. Muslim philosophers, especially Ibn Sina, criticized this theory while ignoring this historical mistake. One of the most important arguments in this regard is the overlap of dimensions and their realization without matter. Through criticizing Ibn Sina’s arguments, Fakhr al-Din Razi supported the theory of void. In this paper, the authors demonstrate that his objections to Ibn Sina’s arguments originate in his neglecting the principles of the Peripatetic philosophy, particularly, the impossibility of the realization of dimensions without matter.مکان يکي از چالش‌برانگيزترين مباحث فلسفي در طول تاريخ فلسفه‌اسلامي بوده است. ارسطو آغازگر اين بحث بوده و با تبيين امارات مکان، به تبيين ديدگاه سطح در اين مورد همراه با نقادي نظريات ديگر بخصوص نظريه بُعد مجرد يا فضاء خالي پرداخته است. فهم اشتباه ارسطو از عبارات افلاطون در رساله تيمائوس سبب پديد آمدن نظريه فضاء خالي در مباحث مربوط به مکان گشته است. فيلسوفان مسلمان بويژه ابن‌سينا با در نظرنگرفتن اين اشتباه تاريخي، به نقادي اين نظريه پرداخته‌اند که مهمترين استدلالها در اين زمينه تداخل ابعاد و تحقق ابعاد بدون ماده ميباشد. فخررازي با نقادي استدلالهاي ابن‌سينا به نظريه فضاء خالي گرايش يافته است. در پژوهش حاضر اثبات گرديده که انتقادات فخررازي به استدلالهاي ابن‌سينا ناشي از غفلت از مباني فلسفه مشائي بخصوص امتناع تحقق ابعاد بدون ماده ميباشد. http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23260

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217A Study of Kalami School of Ya‘qub Ibn Ishaq al-Kindiبررسي مذهب و مشرب کلامي يعقوب بن اسحاق کندي119148faافشين مؤذندانشگاه بين¬المللي امام خميني (ره) قزوين 201791Ya‘qub Ibn Ishaq al-Kindi is one of the prominent scientific figures of the Islamic world who is usually referred to as the first Islamic philosopher. He was the first to introduce philosophy as an independent field of study in the world of Islam. In addition to translating several philosophical works into Arabic, he made great efforts in order to introduce and reveal the coordination between rational thinking and Islamic teachings. Although some consider al-Kindi to be a follower of Judaism or Christianity, available evidence indicates his belief in Islam. Moreover, there are different ideas regarding his kalami views. Some believe that he was a follower of Abu Hanifah; some view him as a Shi‘ite philosopher, and some consider him to be associated with the Mu‘tazilite school of thought. A study of available proofs demonstrates that there are several religious and historical reasons suggesting his attachment to each of these schools. However, meticulous scrutiny reveals that he followed a particular kind of Shi‘ism which was prevalent in his own time called “Muhibbi Shi‘ism” and the “Mu‘tazilite School of Baghdad”. A synthesis of these two trends demonstrates that he was a believer in a religious school called the Mu‘tazilite Shi‘ism.«یعقوب بن اسحاق کندی» یکی از چهره‌های برجسته‌ی علمی جهان اسلام است که معمولا به عنوان نخستین فیلسوف اسلامی از او یاد می‌شود. کندی برای نخستین بار در جهان اسلامی فلسفه را به عنوان یک علم مستقل مطرح کرد و علاوه بر ترجمه آثار مختلف در این زمینه به زبان عربی، در جهت معرفی و نشان دادن هماهنگی تفکر عقلی با آموزه‌های دین اسلام تلاش فراوان نمود. اگر چه گاهاً مشاهده می‌شودکندی را منتسب به دین یهود و یا مسیح کرده‌اند، اما شواهد و مدارک موجود حاکی از آن است که او معتقد به دین اسلام بوده است. همچنین در خصوص مذهب وی آراء متفاوتی وجود دارد. برخی او را پیرو ابوحنیفه، برخی شیعه و گروهی او را منتسب به مکتب معتزله دانسته‌اند. جستجو در شواهد و مدارک موجود نشان می‌دهد که کم و بیش دلایل اعتقادی و تاریخی برای نسبت دادن هریک از این مذاهب به کندی وجود دارد که با دقت نظر در این شواهد در خواهیم یافت که او پیرو نوع خاصی از تشیع رایج در زمانه وی با عنوان «تشیع محبی» و همچنین مکتب «معتزله بغداد» بوده است که ترکیب این دو گرایش، مذهبی را برای او به اثبات خواهد رساند که با عنوان «تشیع معتزلی» معرفی شده است.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23276

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217forewordسخن سردبیر58faدکتر حسینکلباسی اشتریدانشگاه علامه طباطبايي2018217Neo platonic tradition has especial characters in history of philosophy. In this paper I explain 4 character of this school. درميان ادوار تاريخ فلسفه و مکاتب فلسفي، نام «مکتب نوافلاطوني» به جهات چندي ممتاز و شاخص است و درعين حال، برغم شهرت و گستردگي تأثير و نفوذ آن در ساير مکاتب و مسالک نظري و عملي، ابعاد و زوايايي از آن همچنان براي ما پوشيده مانده است. ميدانيم که اصطلاح «مکتب نوافلاطوني» واژه‌يي مستحدث و رواج آن به اواخر قرن هجدهم و اوايل قرن نوزدهم ميلادي بازميگردد و قبل از آن، علاقمندان و شيفتگان افلاطون خود را افلاطوني ميدانستند و تمامي گرايشهاي به انديشه افلاطون ـ به هر ميزان و مرتبه‌ـ عموماً ذيل نام «افلاطونيان» و مشابه آن قرار ميگرفت. در ميان حکماي مسلمان ـ و از جمله ملاصدرا‌ـ پيروان افلاطون و اشراقيون در يک طبقه قرار داشتند، درحالي که در منابع غربي ايندو اغلب در دو گروه متمايز گنجانده شده‌اند. بررسي دلايل و زمينه‌هاي اين نوع تقسيمبندي به مجالي مستقل نيازمند است و ما در اينجا تنها به ذکر ملاحظاتي چند پيرامون مناط اين نامگذاري بسنده ميکنيم. ...http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23312

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217Moving from Anselm’s and Descartes’ Arguments to another Version of the Conceptual Argument on the Existence of Godگذار از برهان آنسلم و دکارت به تقريري ديگر از برهان مفهومي بر وجود خدا938faامير ديوانيدانشگاه مفيد2018217The conceptual argument which is called the “ontological argument” in Western philosophy moves from a concept in the mind to its external referent. This argument is only about a concept which exclusively applies to God. Philosophers unanimously concede that the move from the (mere) concept to the referent is not allowed; at the same time, they agree that the concept representing God, like the existence of God, which is unique and different from that of any other existent, is different from all other concepts and has no parallel among them. Anselm and Descartes have presented the conceptual argument in different ways. Irrespective of the truth or falsity of the leveled criticisms against these two arguments, the present paper suggests another version of this argument (conceptual argument) which, under the necessary conditions, will attain its end more conveniently. This concept enjoys certain features, among which representation is of great importance. The intended concept is the same concept of existence; an intelligible concept which is a part of the nature of the intellect and stands at a distance from any kind of association with whatness and non-existence. After interpreting this argument and exploring the writings of Muslim philosophers, including Mulla Sadra, the author concludes that some of his words could be used as proof for the truth of this claim. If this argument yields fruit, it demonstrates not only the general capability of the intellect in knowing God and His Attributes but also the possibility of providing a new version of some of the objectives of the great figures in the fields of philosophy and gnosis.برهان مفهومي که در فلسفة غرب «برهان وجودي» خوانده ميشود، برهاني است که از يک مفهوم در موطن اذهان به مصداق خارجي آن مفهوم گذر ميكند. اين برهان فقط دربارة مفهومي است که به خداوند اختصاص دارد. فلاسفه اتفاق‌نظر دارند که گذر از مفهوم (صرف) به مصداق مجاز نيست؛ در عين حال مفهوم نشان‌دهندة خداوند، بمانند وجود خدا که با هر موجودي متفاوت است و نظير ندارد، با مفهومهاي ديگر در گذر مذکور متفاوت است و نظير ندارد. آنسلم به يک شکل و دکارت بشکلي ديگر، برهان مفهومي را تقرير کرده‌اند. صرف‌نظر از درستي يا نادرستي نقدهاي وارد شده بر اين دو برهان، نوشتار حاضر مفهوم ديگري را براي تقرير اين برهان مطرح كرده است که اگر شرايط لازم و کافي را داشته باشد، سريعتر و آسانتر به مقصد ميرسد. اين مفهوم ويژگيهايي دارد که در ميان آنها ويژگي کاشفيت و حکايت از واقع از اهميت بسزايي برخوردار است. مفهوم ياد شده عبارت است از مفهوم وجود؛ مفهوم معقولي که در طبيعت عقل قرار دارد و از هر مصاحبت با چيستي و نيستي فاصله دارد. پس از تقرير اين برهان، با جستجو در مکتوبات فيلسوفان مسلمان، از جمله ملاصدرا به اين نتيجه رسيديم که عباراتي از ايشان را ميتوان بر اين مقصود شاهد آورد. اگر اين برهان به ثمر نشسته باشد، توانايي عام عقل را در شناخت خداوند و نيز صفات خداوند از يک طرف و امکان تقرير جديدي براي پاره ‌يي از مقاصد عالمان حکمت و عرفان، از طرف ديگر را نشان ميدهد.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23313

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217Eros and its Semantic Change in Proclus اروس و تغيير معناي آن نزد پروکلوس00fa2018217This paper initially deals with the meaning, place, and role of eros in the view of Proclus and, then, presents the changes that he created in the meaning or role of this concept by bringing it close to its rival Christian concept of ágape. Although Proclus himself never acknowledged this semantic change in any of his books and believed that what he had done was in conformity with Platonic philosophy. Here, the writers demonstrate that, given his intended meaning of eros, there is no opposition between this concept and ágape, and they are, rather, consistent with each other.هدف نوشتار حاضر در وهلة نخست پرداختن به معنا، جايگاه و نقش اروس نزد پروکلوس است و سپس در پي نشان دادن تغيير معنا يا تغيير نقشي است که در اين مفهوم توسط وي روي داده و معناي اين واژه را به مفهوم رقيب خود يعني آگاپة مسيحي نزديک کرده است. هرچند خود پروکلوس در هيچيک از آثارش به اين تغيير معنايي اذعان نکرده و حتي بر اين باور است که اين کار را در راستاي تفکر افلاطوني انجام ميدهد، اما چنانکه خواهيم ديد با معنايي که او از اروس مراد ميکند، ديگر تقابلي ميان اروس و آگاپه در ميان نخواهد بود، بلکه آن دو با يکديگر سازگار ميشوند.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23314

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217Eros and its Semantic Change in Proclus اروس و تغيير معناي آن نزد پروکلوس3968faسعيد بيناي مطلقدانشگاه اصفهانمحمدجواد سبزواريدانشگاه اصفهان 2018217This paper initially deals with the meaning, place, and role of eros in the view of Proclus and, then, presents the changes that he created in the meaning or role of this concept by bringing it close to its rival Christian concept of ágape. Although Proclus himself never acknowledged this semantic change in any of his books and believed that what he had done was in conformity with Platonic philosophy. Here, the writers demonstrate that, given his intended meaning of eros, there is no opposition between this concept and ágape, and they are, rather, consistent with each other.هدف نوشتار حاضر در وهلة نخست پرداختن به معنا، جايگاه و نقش اروس نزد پروکلوس است و سپس در پي نشان دادن تغيير معنا يا تغيير نقشي است که در اين مفهوم توسط وي روي داده و معناي اين واژه را به مفهوم رقيب خود يعني آگاپة مسيحي نزديک کرده است. هرچند خود پروکلوس در هيچيک از آثارش به اين تغيير معنايي اذعان نکرده و حتي بر اين باور است که اين کار را در راستاي تفکر افلاطوني انجام ميدهد، اما چنانکه خواهيم ديد با معنايي که او از اروس مراد ميکند، ديگر تقابلي ميان اروس و آگاپه در ميان نخواهد بود، بلکه آن دو با يکديگر سازگار ميشوند.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23315

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217A Critical Study and Explanation of Mulla Mohammad Na‘im Taleqani’s Approach to the Theory of the Individual Unity of Existenceتبيين و بررسي انتقادي رويکرد ملامحمد نعيم طالقاني به نظريه وحدت شخصي وجود6994faسيدشهريار کمالي سبزواريدانشگاه تربيت مدرس2018217In the view of Mulla Mohammad Na‘im Taleqani, the theory of the individual unity of existence necessitates either the absolute identity of Almighty Necessary with objects or His possible being. Therefore, several objections can be advanced against this theory, which render it into an implausible and unacceptable one. Here, after analyzing his view regarding this theory through using such concepts as the copulative existence of the effect and encompassing plurality and distinction, the writer clarifies the theory of the individual unity of existence and demonstrates that none of the mentioned objections are justified. He finally concludes that Taleqani has failed to explain and analyze gnostics’ views regarding this theory.از ديدگاه ملامحمد نعيم طالقاني، نظريه وحدت شخصي وجود يا مستلزم عينيت محض واجب‌تعالي با اشياء است و يا مستلزم ممکن‌الوجود بودن واجب‌تعالي است و بتبع اين دو استلزام، اشکالات و مفاسد فراواني بر اين نظريه وارد ميشود که آن را نظريه‌يي غيرمعقول و غير قابل‌قبول ميسازد. ما در نوشتار حاضر پس از تحليل ديدگاه ايشان در باب اين نظريه، با استفاده از مفاهيمي مانند وجود رابط معلول و کثرت و تمايز احاطي، به تبيين نظريه وحدت شخصي وجود ميپردازيم و نشان خواهيم داد که هيچکدام از اشکالات مذکور، بر اين نظريه وارد نيست و ايشان در تبيين و تحقيق مرام عرفا در اينباب مصاب نميباشد.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23316

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589822018217Factors Influencing Hakim Zonouzi’s View of Corporeal Resurrectionعوامل تأثيرگذار بر نگرش حکيم زنوزي درباره معاد جسماني00faمحمد مهدي مشکاتيدانشگاه اصفهانعلي مستاجران گورتانيدانشگاه اصفهان2018217The philosophical explanation of corporeal resurrection is one of the most important philosophical problems which has attracted the attention of researchers during the post-Sadra era. Given the existing ambiguities and questions in this respect, the legacy of earlier philosophers, particularly Mulla Sadra, in relation to this problem, and the principles of the Transcendent Philosophy, such as the trans-substantial motion and the gradedness of existence, Hakim Agha Ali Modarres Zonouzi has carefully investigated the issue of corporeal resurrection and provided a new analysis in this regard. His view is based on three premises: firstly, after death, the soul leaves certain soulish effects and forms in trust with the cells and elements of the body. Secondly, such effects result in the trans-substantial motion and the change and evolution of the body. Thirdly, after the perfection of the body in the light of its trans-substantial motion, it joins its own specific soul so that no other soul would be appropriate enough to unite with it. Hakim Zonouzi managed to demonstrate his new explanation for corporeal resurrection relying on certain philosophical principles and analytic studies of authentic hadith sources. The present paper investigates some of Hakim Zonouzi’s philosophical principles such as the union of the body and the soul, the true and unitary texture of the form, and the quality of its subsistence in two states. Finally, it elaborates on consolidating Hakim Zonouzi’s specific theory based on a tradition from Imam Sadiq (a).تبيين فلسفي معاد جسماني از مهمترين مسائل فلسفه پس از صدرالمتألهين در ميان اهل تحقيق بشمار مي‌آيد. حکيم آقا علي مدرس زنوزي با توجه به ابهامات و سؤالات باقي مانده در اين موضوع و با توجه به ميراث فيلسوفان قبلي بويژه ملاصدرا در اين زمينه و با استفاده از مباني حکمت متعاليه، مانند حرکت جوهري و تشکيک در وجود، بررسي دقيق و تحليلي نو نسبت به اين مسئله نموده است. ديدگاه حکيم زنوزي مبتني بر سه مقدمه است: اولاً، نفس پس از مرگ، آثار و صور نفساني را در ذرات و عناصر بدن به وديعه ميگذارد. ثانياً، اين ودايع، سبب حرکت جوهري و تغيير و تحوّل در ذات بدن ميشود. ثالثاً، پس از سپري شدن استکمال بدن به محوريت حرکت جوهري، بدن به نفس خود ملحق ميگردد به صورتي که هيچ نفس ديگري تناسب لازم براي اتحاد با بدن مذکور را نخواهد داشت. حکيم مؤسس به پشتوانة اصول فلسفي و تحليل و بررسي رواياتي از مجامع حديثي معتبر توانسته است تبيين جديد خود را به اثبات برساند. نوشتار حاضر، مباني فلسفي حکيم زنوزي را مانند اتحاد و علاقة نفس و بدن، ترکيب حقيقي و اتحادي و چگونگي باقي ماندن صورت در دو حالت را مورد بررسي قرار داده و در ادامه به چگونگي تثبيت نظريه خاص حکيم زنوزي به پشتوانة روايتي از امام صادق(ع) ميپردازد.http://hop.mullasadra.org/en/Article/Download/23317