مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری تاریخ فلسفه 2008-9589 16 3 2026 5 19 Philosophical Analysis of the Impact of the Fundamentals of Modernity on the Educational Thought of Iranian Constitutionalists تحلیل فلسفی تأثیر مبانی مدرنیته در اندیشه تربیتی مشروطه‌خواهان ایران 27 48 fa علی‌اصغر جعفری ولنی دانشگاه شهید مطهری فاطمه امینی پویا دانشگاه تهران 2025 12 29 <p>This study investigates the influence of modern philosophical thought on the transformation of Iran&rsquo;s educational system during the Constitutional Era. The central argument is that Constitutional-era intellectuals, through their engagement with the principles of rationalism, scientism, individualism, and liberty, redefined the aims and functions of education in Iran. This intellectual shift&mdash;away from traditional modes of instruction toward rational and social cultivation&mdash;prepared the ground for establishing modern institutions such as Dar al-Funun and the first national schools.</p> <p>Using a descriptive-analytical method, the research draws on historical sources, the writings of Constitutional-era thinkers, and educational documents from the period to examine the relationship between modernity and emerging Iranian educational thought. Special attention is given to figures such as Malkom Khan and Talibov, who played a pivotal role in articulating the intellectual foundations of modernization.</p> <p>The findings show that the philosophical bases of modernity exerted a profound influence not only on political and legal reforms but also on the conceptual foundations of education in Iran. Education increasingly came to be understood as a means of fostering self-awareness, responsibility, and social progress. Understanding these philosophical roots, the study argues, is essential for interpreting the formation of modern Iranian educational thought and for critically evaluating the current state of education.</p> <p>نوشتار حاضر به بررسی تأثیر اندیشه&zwnj;های فلسفی ناشی از مدرنیته بر تحول ساختار آموزش و پرورش در عصر مشروطه میپردازد. فرضیة اصلی پژوهش اینست که آشنایی روشنفکران مشروطه&zwnj;خواه با مبانی عقل&zwnj;گرایی، علم&zwnj;باوری، فردیت و آزادی (که از ارکان مدرنیته بشمار میروند)، موجب بازتعریف هدف و کارکرد آموزش در ایران شد. بر اساس این فرضیه، تغییر نگرش از تعلیم سنتی به تربیت عقلانی&zwnj;ـ&zwnj;اجتماعی، زمینه&zwnj;ساز پیدایش نهادهای آموزشی جدید، مانند دارالفنون و مدارس ملی گردید. روش این تحقیق توصیفی&zwnj;ـ&zwnj;تحلیلی است و با بهره&zwnj;گیری از منابع تاریخی، آثار فکری روشنفکران دورة مشروطه و اسناد آموزشی آن دوران، به تحلیل نسبت میان مدرنیته و اندیشة تربیتی ایرانیان میپردازد. در این بررسی، دیدگاه متفکرانی چون ملکم&zwnj;خان و طالبوف در مقام نمایندگان بارز جریان نوسازی فکری واکاوی شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که تأثیر مبانی فلسفی مدرنیته نه صرفاً در عرصة سیاست و قانون&zwnj;خواهی، بلکه در بنیانهای فکری و تربیتی جامعة ایران نیز انکارناپذیر بوده و آموزش بعنوان ابزاری برای خودآگاهی، مسئولیت&zwnj;پذیری و پیشرفت اجتماعی تلقی میشود. ضرورت این پژوهش از آنروست که بازخوانی ریشه&zwnj;های فلسفی تحول آموزشی در ایران، میتواند به درکی عمیقتر از شکلگیری اندیشة تربیتی مدرن و نقد وضعیت کنونی آموزش در کشور کمک کند.</p> http://hop.mullasadra.org/ar/Article/Download/52664