مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320Historical Deliberations over the Principle of the Nobler Possibilityتأملات تاريخي در باب قاعده امکان اشرف3360faحوریهشجاعی باغینیتربیت دبیر شهید رجاییعین اللهخادمیتربیت دبیر شهید رجایی20171018The present paper examines the principiality of the principle of the nobler possibility as an Illuminationist principle. Despite the common belief regarding the Greek root of this principle, here the writers claim that it is among the concomitants of the Illuminationist philosophy and is not consistent with Peripatetic ideas and principles. In order to demonstrate their standpoint, they initially provide some proofs from the works of Suhrawari himself and the commentators of his philosophical school and explain how the words of such commentators have led to the idea that this principle has a background prior to the development of Illuminationist philosophy. Second, they examine the concomitants of the Illuminationist school and conclude that Suhrawardi used this principle in order to prove the philosophical principles of his own school, which are not accepted by the Peripatetic school. Hence, it is wrong to seek for a background for this principle in pre-Suhrawardi times.در نوشتار حاضر اصالت قاعده امکان اشرف بمثابه قاعده‎يي اشراقي بررسي ميگردد. برغم قول مشهور دربارة اين قاعده مبني بر ريشه‌يي يوناني داشتن، مدعاي اين نوشتار آن است که قاعده از لوازم مکتب اشراق است و مشائي دانستن آن با اصول مشائيان سازگاري ندارد. اين مدعا از دو جهت به اثبات خواهد رسيد؛ جهت اول، بيان شواهدي از آثار خود شيخ‌اشراق و شارحان مکتبش و اينکه چگونه نحوة بيان شارحان موجب چنين تصوري شده که اين قاعده سابقه‌يي قبل از مکتب اشراق دارد. جهت دوم بررسي لوازم مکتب اشراق است و اينکه شيخ‌اشراق از اين قاعده در اثبات اصول فکري مکتبش بهره برده، حال آنکه اين مسائل از نظر مکتب مشاء مردود است. بنابرين جستجوي پيشينه‌يي قبل از سهروردي براي اين قاعده خطاست.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23281

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320A Comparative Analysis and Explanation of the Creation of the World in the View of Ionian Philosophersواکاوي و تبيين تطبيقي تکوين جهان در نگرش فيلسوفان مکتب ايونيا732faمحمداکواندانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی2017121The creation of the world, which is an important and contradictory problem with an eventful historical background, has always attracted the attention of human beings and aroused their enthusiasm and curiosity since ancient periods. This problem has been investigated in four epistemological areas: mythological cosmology, philosophical cosmology, monotheistic worldview, and scientific cosmology. Each of these disciplines has dealt with the creation of the world and its phenomena based on its own principles and methodology and introduced its particular bases of cosmological system. In this study, the process of the creation of the world and natural phenomena has been probed in the philosophical-cosmological view of Ionian philosophers, including Thales, Anaximander, and Anaximenes. In doing so, the author initially examines the principles of the quality of going beyond a mythological view towards a philosophical approach regarding the problem of creation through focusing on the historical trend of the development of theogonic view into a cosmogenic one, the quality of the change of personal explainers into non-personal ones, leaving mythological particularism behind and developing universal philosophical concepts, and then compares their methods and methodological approaches. Thales and Anaximenes have both explained the issue of creation based on the “change and evolution” of the prime matter of “water” and “air”, and Anaximander has done so based on the “separation” of objects from the first principle of apeiron. Thales and Anaximenes consider all existents and objects as the qualities of prime matter, while Anaximander grants an objective existence to qualities and deems them to be among real existents. Toward the end of this paper, the author tries to provide answers to the questions of how the structure and nature of the world and natural phenomena are formed in the view of Ionian philosophers, how existents and objects are created and annihilated, and whether there is a single origin and a prudent intellect called the Divine Element beyond all changes and evolutions, the turning of material elements into each other, and the detachment of objects.مسئلة پيدايش و تکوين جهان يکي از مسائل مهم و پرسش‌برانگيز، با پيشينة تاريخي پرماجرا، پيوسته توجه، اشتياق و کنجکاوي انسان را در بازة زماني بسيار کهن تا به امروز، به خود معطوف داشته است. اين مسئله در چهار حوزة معرفتي، يعني جهان‌نگري مبتني بر اسطوره‌شناختي، نگرش جهان‌شناختي فلسفي، جهان‌بيني اديان توحيدي و کيهان‌شناختي علمي موضوعِ واکاوي و پژوهش بوده و هست. هريک از حوزه‌هاي مذکور طبق مبادي و روش‌شناختي مختص خود، به پيدايش جهان و پديده‌هاي آن پرداخته و پايه‌هاي نظام جهان‌شناختي خود را عرضه نموده‌اند. در اين پژوهش، فرايند تکوين جهان و پديده‌هاي طبيعي، در نگرش جهان‌شناختي فلسفي فيلسوفان ايونيا، يعني تالس، آناکسيمندر و آناکسيمنس واکاوي ميشود. در اين واکاوي، نخست، مبادي چگونگي عبور از انديشه اسطوره‌شناختي به نگرش فلسفي در خصوص مسئله تکوين بررسي ميشود که عبارت است از : الف) سير تاريخي تبديل نگرش تئوگوني به کوسموگوني؛ ب) چگونگي تبديل تبيينگرهاي شخصي به تبيينگرهاي غيرشخصي؛ ج) عبور از جزئي‌نگري اسطوره‌شناختي و شکلگيري مفاهيم کلي فلسفي و آنگاه به مقايسة شيوه و ديدگاه روش‌شناختي آنها پرداخته خواهد شد. تالس و آناكسيمنس، هردو، تکوين و پيدايش را با روش «تبديل و تحول» مادة اولية «آب» و «هوا» و آناکسيمندر با شيوة «جداشدگي» اشياء از اصل نخستينِ «آپايرون»، تعليل و تبيين كرده‌اند. تالس و آناکسيمنس همة موجودات و اشياء را کيفيات مادة اوليه ميدانند، درصورتي‌که آناکسيمندر به کيفيات، وجود عيني ميبخشد و آنها را جزء موجودات واقعي قلمداد ميکند. در پايان به اين پرسشها پاسخ داده ميشود که از ديدگاه فيلسوفان مکتب ايونيا، ساختار و ماهيت جهان و پديده‌هاي طبيعي، چگونه شکل ميگيرند؟ موجودات و اشياء چگونه بوجود مي‌آيند و از بين ميروند؟ آيا در پس همة تغيير و تحولات و تبديل عناصر مادي به يکديگر و جداشدگي اشياء، اصل واحد و عقل مدبري به نام عامل الهي وجود داشته است؟http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23296

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320Heidegger’s Interpretation of Anaximander’s Arche, Participation, and Timeتفسير هايدگر از آرخه، بهره‌مندي و زمان نزد آناکسيمندروس81100faقاسم پورحسندانشگاه علامه طباطبايي0000-0003-3665-6303مهرداداحمدیدانشگاه علامه طباطبایی20171221Heidegger believed that a metaphysical conceptualization of the relationship between identity and difference is not original and maintained that such negligence is rooted in the fact that metaphysics has forgotten “difference as such” as pure unfoldedness. In his view, the Greeks had a clearer image of the above-mentioned relationship. In his interpretation of Anaximander’s view, Heidegger demonstrates that, while viewing all being as a whole, Anaximander does not ignore the differences among them. Based on Heidegger’s interpretation, through introducing apeiron and time as two fundamental elements, Anaximander managed to have an early encounter with the relationship between identity and difference. Heidegger called this relationship “participation” and maintained that this concept can lead one to fundamental difference. This is because, unlike metaphysical theories, it does not depend on external elements, upon which correlation relies; rather, it depends on the being of beings. Apeiron and time open the door to a pure space in the unfoldedness of which beings find their essence and, at the same time, depend so much on each other that the whole is created based on their mutual relation.هايدگر باور داشت که مفهوم‌پردازي متافيزيکي از نسبت اينهماني و تفاوت نااصيل است و معتقد بود بنياد اين فراموشي در اين واقعيت است که متافيزيک «تفاوت بماهو»، بمثابة گشودگي ناب را فراموشي کرده است. در نظر وي يونانيان تصوير روشنتري از نسبت تفاوت و اينهماني داشتند. او در تفسير گفته‌هاي آناکسيماندروس نشان ميدهد که در عينِ اينکه آناکسيماندروس به هستندگان بمثابة يک کل مي‌انديشيد اما تفاوتِ هستندگان را از ميان نميبرد. برابر تفسير هايدگر، آناکسيماندروس با شناساندن آپيرون و زمان همچون دو عامل بنيادين توانسته بود تا به مواجهة آغازينتري با نسبت اينهماني و تفاوت دست يابد. هايدگر اين نسبت را «بهره‌مندي» مينامد و معتقد است همين مفهوم بهره‌مندي ميتواند ما را به تفاوت بنيادي رهنمون سازد، چرا که برخلاف نظريه‌هاي متافيزيکي بسته به عاملي بيروني نيست که همبستگي درگرو آن باشد، بلکه به خود هستي هستندگان بستگي دارد. آپيرون و زمان فضاي نابي را ميگشايند که در گشودگي آن فضا، هستندگان نهادشان را يافته و در عين حال چنان به ‌هم وابسته ميشوند که از اين تعلق دوجانبه، کل برساخته شود. http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23301

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320Doubt and Certainty in Contemporary Islamic and Western Philosophiesشک و يقين در فلسفه معاصر اسلامي و غرب6180faعبدالرزاقحسامی فردانشگاه بين‌المللي امام خميني2018223Doubt and certainty are two soulish states which form problematic and certain knowledge in the process of human cognition. Problematic knowledge is mainly obtained in the realm of empirical sciences, while certain knowledge is mostly acquired in the domain of certain non-empirical sciences such as philosophy, logic, mathematics, and gnosis. In the history of philosophy, philosophers often sought certain knowledge and believed that it is possible to attain the truth. In contrast, skeptics undermined the acquisition of such knowledge and did not believe in the existence of any kind of truth. The confrontations of these two groups have always constituted a part of the history of philosophy. Such a confrontation has been revived in contemporary philosophy as a result of the discussions which are made in modern epistemology both in Islamic philosophy and Western philosophy. On the one hand, contemporary Muslim philosophers have tried to defend the strong epistemological principles of Islamic philosophy through negating the views of skeptics. They believe in realism in epistemology and reject any interpretation of knowledge which is based on subjective idealism. On the other hand, at least some contemporary Western philosophers have tried to provide some responses to the questions posed by skeptics by developing a number of new views. In this comparative study, the author has tried to evaluate the attempts of a group of philosophers of each side in this regard. It is eventually concluded that the responses of Islamic philosophers to the posed questions enjoy a stronger basis both in the past and at present.شک و يقين دو حالت نفسانيند که در فرايند شناخت انساني، معرفت ظني و معرفت يقيني را شکل ميدهند. معرفت ظني بيشتر در قلمرو علوم تجربي و معرفت يقيني بيشتر در قلمرو برخي از علوم غيرتجربي همانند فلسفه، منطق، رياضيات و عرفان حاصل ميشود. در تاريخ فلسفه، فيلسوفان اغلب بدنبال معرفت يقيني بوده و نيل به حقيقت را ممکن ميدانستند. اما در برابر آنها، شکاکان حصول چنين معرفتي را ناممکن ميدانستند و قائل به هيچ حقيقتي نبودند. رويارويي اين دو گروه همواره بخشي از تاريخ فلسفه را تشکيل داده است. اين مواجهه در فلسفه معاصر و در پي بحثهايي که در معرفت‌شناسي جديد مطرح شده، هم در فلسفه اسلامي و هم در فلسفه غرب، جان تازه‌يي گرفته است. از يکسو فيلسوفان معاصر مسلمان کوشيده‌اند با نفي ديدگاه شکاکان از مباني معرفت‌شناختي قوي فلسفه اسلامي دفاع کنند. آنها در معرفت‌شناسي قائل به واقعگرايي شدند و تفسير مبتني بر ايد‌ئاليسم ذهني را از شناخت رد کردند. از سوي ديگر، دست‌کم برخي از فيلسوفان معاصر غرب كوشيده‌اند با در ميان آوردن ديدگاههاي جديد، پاسخهايي به شبهات شکاکان بدهند. در اين پژوهش ميکوشيم در مطالعه‌يي تطبيقي تلاش گروهي از فيلسوفان دو طرف را ارزيابي کنيم و البته درنهايت نتيجه خواهيم گرفت که پاسخ فيلسوفان اسلامي هم در گذشته و هم در دوره معاصر از پايه و اساس استوارتري برخوردار است.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23318

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320forewordسخن سردبیر56faدکتر حسینکلباسی اشتریدانشگاه علامه طباطبايي2018819Iranian culture, History, philosophy of history.اين واقعيت كه ملت ايران در طول تاريخ باشكوه و دراز دامن خود، روزها و دوران سخت و دشواري را پشت سرگذاشته و همواره سربلند و سرفراز، تن به خواري و ذلّت ـ بويژه در مقابل دشمن و دشمنان خود ـ نداده است، مورد تصديق و اجماع مورخّان و آشنايان به تاريخ جهان بوده و هست. از آن ايامي كه پارسيان و ايرانيان دست سلوكيان و مغولان را از منابع مادي و معنوي اين كشور كوتاه كرده و با رشادت و دلاوري كم‌نظير، متجاوزان را از خاك و سرزمين خود بيرون رانده‌اند تا همين چهار دهه اخير كه نه تنها دشمن را با زبوني از كشور عقب راندند، بلكه دست تطاول آنان را نيز قطع كردند، حوادث و رويدادهاي كوچك و بزرگي بر پايه همين آزادي‌خواهي و استقلال‌طلبي اين ملت شريف رخ داده است. امروز نيز همين ملت رشيد و آگاه، شاهد انواع فشارها، تهديدها و محدوديتهاي ظالمانه از سوي قدرتها و عوامل ريز و درشت آنها در منطقه و ساير نقاط است كه تنها و تنها بجهت عدم تمكين در برابر خواسته‌هاي ناحق و غيرانساني آنان بايد اين وضع را تحمل كند. اين وضع بي‌شك تاوان همين ويژگي و همين ايستادگي ملت ايران در برابر زورگويان زمانه است كه اگر غير از اين بود، انواع امتيازات و حمايتها را ـ البته در ازاي فروش و حراج غيرت و عزّت ملّي خويش ـ از جانب قدرتمندان دريافت ميكرد. كيست كه امروزه نداند شماري از كشورهاي ظاهراً ثروتمند و مرفّه منطقه، چگونه با اشاره فلان مسئول آمريكايي و اروپايي، طومارشان در هم ميپيچد و در عين حال ثروت و منافع بي‌حساب و كتاب آنان چگونه به جيب ارباب ميرود؟ آيا براي خفّت و خواري يك ملّت كافي نيست كه صدر و ذيل حكّام و واليان آنها را بيگانگان معين سازند و همه چيزشان را به تاراج برند و به اين خوش باشند كه از زرق و برق برجها و عمارتها و مظاهر مدرن برخوردارند و همزمان تقدير آنان جزئاً و كلاً بدست اجنبي باشد؟ وقتي كريستوفر مارلو در نمايشنامه خويش بنام «دكتر فاستوس» به معامله بشر جاه‌طلب با شيطان و سرنوشت اين معامله ميپردازد، درواقع تقدير تراژيك انسان مدرن در عرصه دين و سياست و اخلاق را ترسيم ميكند. او نشان ميدهد انساني كه خواهان خدايي كردن بر روي زمين و بدنبال تثبيت فرعونيت خويش است، شرافت خود را با قدرت پوشالي شيطاني معاوضه و معامله ميكند. تقدير امروز بشر مدرن نيز چنين است كه توأمان شاهد بدترين رفتارهاي غيرانساني عليه ملتهاي مظلوم تحت لواي دمكراسي و ليبراليسم و نيز شاهد ارتجاعي‌ترين حكومتهاي وابسته است كه منافع يك قوم را فداي رضايت حاكمان آمريكايي و اروپايي ميكنند؛ يعني بشر جاهل ميتواند اخلاق، دين و ارزشهاي اصيل بشري را با جلوه‌هاي مجازي و بي‌بنياد حيات ناسوتي معاوضه كند و اين حكايت همچنان در ادوار تاريخ تكرار ميشود. اما سنت الهي چنين بوده و هست و خواهد بود كه فرعون و فرعونيّت را زبون و خوار سازد و امروز نيز ملت بزرگ ايران به پشتوانه فرهنگ غني و قويم خود، با تمام وجود از ميراث بزرگ ديني و ملّي خود نگاهباني كرده و دير نيست كه پيروزي ديگري را بر كارنامه درخشان حق‌طلبي خود بيفزايد و يقيناً شيريني اقتدار و عزّت خويش را خواهد چشيد. ان‌شاءالله http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23345

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320Components of Plato’s Critical Approach to Poetry and Poetsمؤلفه‌هاي رويکرد انتقادي افلاطون نسبت به شعر و شاعران101126faمیثمدادخواهدانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوینعلي‌نقي باقرشاهيدانشگاه بين¬المللي امام خميني (ره) قزوين 2018819In his Republic, after denouncing Athenian poetry and poets in certain sections, Plato decrees their deportation from his Utopia in the 10th book of the same work. At the same time, however, Plato’s own works abound in poetic concepts, and wherever he talks about poets, he uses a language which is both hesitant and respectful. Accordingly, this paper is intended to provide some answers to the following questions: which truth underlies such a paradoxical attitude? How could Plato’s approach to poets be explained? What is the main object of Plato’s criticism: Athenian poets’ use of poetry or the essence of poetry itself? Or, should one seek for the response elsewhere and perhaps find the problem in the addressees of poetry? The authors believe that, if one agrees that one of the important elements of poetry in Athens was to believe in an epistemological aspect for sophist teachings, and if one assumes that, beyond ontological and epistemological discussions, Plato’s first problem is basically politics and the establishment of an organized political system, it can be concluded that, in this Utopia, the Athenian poetic tradition and its specific features are not consistent with Plato’s political ideas. The reason is that if one considers paedeia or a system of education to be necessary for the establishment of Utopia, if the intended paedeia is based on mythology and sophists’ teachings as its epistemological origin, it will be doomed to failure from the beginning. Moreover, one can approach this problem from the epistemological aspect of Plato’s philosophy and speak of the distinction between aesthetic beauty, as we know it today and as it is manifest in works of art, and the Ideal beauty or the same truth, as intended by Plato. In his view, the aesthetic view of beauty is a subcategory of Ideal beauty; hence, by the word “beautiful”, he does not merely mean the values that are involved in today’s concept of aesthetics. Rather, he has ethical and epistemological values in mind as well. Therefore, the discussion of the dismissal of poets from Utopia must be revisited under the category of general and particular senses of beauty.افلاطون در محاوره جمهوري پس از بخشهايي که به تقبيح شعر و شاعران آتني ميپردازد، در کتاب دهم از همين محاوره به اخراج آنان از اتوپياي خويش حکم ميدهد، اما در عين حال، آثار خود او سرشار از مفاهيم شاعرانه بوده و همچنين آنجا که از شاعران صحبت ميكند کلامش سرشار از احترام و ترديد است. ازاينرو در اين نوشتار بدنبال آن هستيم تا بيابيم در پس اين سرشت پارادوکسيکال چه حقيقتي نهفته است و چگونه ميتوان تبييني از اين رويکرد افلاطون نسبت به شاعران ارائه داد و اساساً آيا آنچه مورد نکوهش افلاطون است کاربرد شاعران آتني از شعر است يا ذات خود شعر مورد انتقاد اوست و يا اينکه بايد پاسخ را در جاي ديگري جستجو کرد و مشکل را در مخاطبان شعر ديد؟ در نظر نگارندگان نوشتار حاضر، اگر بپذيريم يکي از مؤلفه هاي مهم سنت شعري در آتن، قائل شدن وجهي از معرفت براي شعري است که روح غالب آن سنت اساطيري باقي مانده از پيشينيان و تعاليم سوفسطائيان است و همچنين در نظر بگيريم که فراتر از مباحث هستي شناسانه و معرفت‌شناسانه، اساساً مسئله اول افلاطون سياست و استقرار يک نظام سياسي بسامان است، به اين نتيجه خواهيم رسيد که در اين اتوپيا، سنّت شعري آتن با خصوصياتي که دارد با آرمان سياسي افلاطون قابل جمع نيست؛ چرا که اگر پايديا يا نظام تعليم و تربيت را براي استقرار اتوپيا ضروري بدانيم، حال اگر اين پايديا بخواهد ديوارهاي خود را بر بنيان اسطوره و تعاليم سوفسطائي بمثابة منبع معرفتي بنا کند، تکليف اين آرمانشهر از ابتدا مشخص است. همچنين از وجه معرفت شناسي فلسفة افلاطون نيز ميتوان به اين مسئله نزديک شد و از تمايز ميان زيبايي زيبايي‌شناسانه آنطور که امروزه ما از آن صحبت ميکنيم و در آثار هنري متجلي است، با زيبايي مثالي مد نظر افلاطون که همان حقيقت است، سخن گفت. در نظر افلاطون زيبايي زيبايي شناختي ذيل زيبايي مثالي است و ازاينرو مقصود وي از واژه «زيبا» فقط شامل ارزشهايي که امروزه آنها را زيبايي‌شناسي ميناميم نيست، بلکه ارزشهاي اخلاقي و معرفتي را هم دربرميگيرد و ذيل اين موضوع زيبايي عام و خاص بايد بحث اخراج شاعران از اتوپيا را بازخواني نمود.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23346

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320An Evaluation and Pathology of the Components of Epistemology of the Modern Period in Human Sciencesسنجش مؤلفه‌هاي معرفت‌شناسي دوره تجدد در ساحت علوم انساني و آسيب‌شناسي آن127146faعلي کربلائي پازوکيعلامه طباطبائيفاطمه نجفي پازوکيحوزه علمیه قم2018819The formation of modern human sciences which are presently taught at the academic centers of the world dates back to the modern period in the West; an era which is known as the period of the separation of science, religion, intellect, and faith from each other. The theoretical principles of this field of knowledge are limited to matter from an ontological standpoint, to anthropology from a humanist standpoint, to secularism from an eschatological standpoint, and to sense perception, experience, verification, and instrumental intellect from an epistemological standpoint. The question is what the contexts and background of the formation of modern human sciences in the West are, and what epistemological, religious, psychological, and spiritual harms they might lead to. Following a descriptive-analytic design and through a historical review of the problem of knowledge in the West, the present study intends to revisit the epistemological factors influencing the formation of the human sciences of the modern period and their disadvantages. Restricting science to scientism; human being to humanism; the world of being to natural phenomena; acquisition of knowledge to sense perception, empiricism, causality, and pure rationalism, as well as focusing on an epistemological distinction between phenomena and things in-themselves, and ignoring inner sense and fitri (intrinsic) knowledge, intuitive intellect and revelation are among the significant factors which play roles in the formation of modern western human sciences. Moreover, they underlie the creation of epistemological, religious, and psychological crises; spiritual poverty; nihilism, and the like in the world today.علوم انساني مدرن که امروزه در مراکز علمي جهان تدريس ميشود، زمان شکلگيري آن به دوره تجدد دنياي غرب ميرسد؛ دوراني که به جدايي علم و دين و عقل و ايمان معروف است. مباني نظري اين علوم انساني بلحاظ هستي‌شناسي به ماده، بلحاظ انسان‌شناسي به اومانيسم، بلحاظ فرجام‌شناختي به علمانيت و بلحاظ معرفتي به حس، تجربه، تحقيق‌پذيري و عقل ابزاري محدود است. بايد پرسيد كه پيشينه و زمينه‌هاي معرفتي شکلگيري علوم انساني مدرن غرب چيست؟ و آسيبهاي معرفتي، ارزشي و رواني و معنوي ناشي از آن کدام است؟ اين تحقيق با روش توصيفي و تحليلي با بررسي تاريخي مسئله معرفت در غرب درصدد بازشناسي عوامل معرفتي تأثيرگذار در شکلگيري علوم انساني دوره تجدد و آسيبهاي آن است. محدود کردن علم به ساينتيسم، انسان به اومانيسم و عالم هستي به پديده هاي طبيعي و راهِ کسب معرفت به حس، تجربه، دليل‌گرايي و عقل‌گرايي حداکثري، تفکيک شناختي بين پديدار و شيء في‌نفسه و ناديده انگاشتن حس‌ باطني و معرفتهاي فطري، عقل شهودي و وحي از جمله عوامل مهمي هستند که در شکلگيري علوم انساني نوين غرب مؤثرند و سبب پيدايش بحرانهاي معرفتي، ارزشي و رواني، فقر معنويت، رشد هيچ‌انگاري و ... در دنياي امروز گرديده است.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23347

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریتاریخ فلسفه2008-9589842018320Reflection of the Philosophy of Amesha Spenta in Suhrawardi’s Theory of Archetypesبازتاب انديشه امشاسپندان در نظريه ارباب انواع شيخ اشراق147168faناديا مفتونيدانشکده الهیات0000000272512027مرتضي درودي جواندانشگاه علامه طباطبايي2018819Following the method of content analysis, this study explores the extent of the direct and indirect effects and signs of five amesha spenta in the collection of Suhrawardi’s works. In this process, after establishing the general and particular features of amesha spenta based on Zoroastrian sources, such as Avesta and Bandhesh, and other scientific and analytic texts, the authors have searched for them in Suhrawardi’s works. They have extracted and enumerated all the cases in which explicit references have been made to amesha spenta and their general and specific features. After calculating the frequency of the features and signs of each amesha spenta, they have provided a content and conceptual analysis for them. Among the findings of this study are determining the number of explicit references to amesha spenta and the relative order of the frequency of the signs based on the order of amesha spenta, referring to the five-fold amesha spenta as accidental intellects based on their archetypal functions, providing a collection of the strongest signs in Persian texts, and reminiscing about Iranian mythical heroes.اين پژوهش با بهره‌گيري از روش تحليل محتوا ميزان آثار و نشانه‌هاي مستقيم و غيرمستقيم پنج امشاسپند را در مجموعة مصنفات شيخ اشراق بررسي ميکند. پس از استقراء ويژگيهاي عمومي و اختصاصي امشاسپندان با رجوع به منابع و متون مزدايي مانند اوستا، بندهش و ساير متون علمي و تحليلي، به جستجوي اين ويژگيها در آثار سهروردي پرداخته، همة مواردي را که ضمن آنها بصراحت از اين امشاسپندان نامي بميان آمده و نيز تمامي مواردي که ويژگيهاي عمومي و اختصاصي امشاسپندان را دربردارند استخراج و شمارش کرديم و پس از محاسبة ميزان فراواني و بسامد ويژگيها و نشانه‌هاي هر يک از امشاسپندان به تحليل محتوايي و مفهومي آنها پرداختيم. بر اثر اين پژوهش، نتايج چندي بدست آمد که از آن ميان ميتوان به مشخص شدن تعداد اشارات مستقيم به امشاسپندان، نظم نسبي فراواني نشانه‌ها بر اساس ترتيب امشاسپندان، ذکر امشاسپندان پنجگانه بعنوان عقول عرضيه با نظر به کارکرد رب‌النوعي آنها، اجتماع قويترين نشانه‌ها در متون فارسي و در ضمن ياد‌کرد از قهرمانان اساطيري ايراني اشاره کرد.http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/23348